Tương Ưng Bộ · SN 22.12
Kinh Vô Thường
Aniccasutta — bài thứ một
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Vô Thường (Aniccasutta) mở phẩm thứ hai bằng ba câu, và câu cuối là cả một lộ trình.
Này các tỳ-kheo, sắc là vô thường, thọ là vô thường, tưởng là vô thường, các hành là vô thường, thức là vô thường.
Câu thứ hai nói việc xảy ra: thấy vậy, vị thánh đệ tử nhàm chán. Câu thứ ba nói chuỗi: nhàm chán → ly tham → giải thoát → biết mình giải thoát. Rồi câu cuối cùng là lời tuyên bố quen thuộc: sinh đã tận, phạm hạnh đã sống, việc cần làm đã làm, không còn gì nữa cho đời này.
Điều đáng để ý: bài không bắt đầu bằng "hãy quán vô thường", mà bắt đầu bằng một sự thật — năm uẩn là vô thường. Việc quán chỉ là hệ quả của việc thấy.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 22.
Phẩm Vô Thường (Aniccavagga) — phẩm thứ hai của Tương Ưng Đạo.
Kinh Vô Thường (Aniccasutta) — bài thứ một.
Tôi nghe như vầy.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī.
Tại đó, Đức Thế Tôn gọi các tỳ-kheo: "Này các tỳ-kheo." — "Bạch Thế Tôn," các tỳ-kheo đáp. Đức Thế Tôn nói:
"Này các tỳ-kheo, sắc là vô thường, thọ là vô thường, tưởng là vô thường, các hành là vô thường, thức là vô thường.
Thấy vậy, này các tỳ-kheo, vị thánh đệ tử có học hiểu nhàm chán sắc, nhàm chán thọ, nhàm chán tưởng, nhàm chán các hành, nhàm chán thức.
Nhàm chán nên ly tham; ly tham nên giải thoát; khi giải thoát, vị ấy biết mình đã giải thoát.
Vị ấy hiểu rằng: 'Sinh đã tận, phạm hạnh đã sống, việc cần làm đã làm, không còn gì nữa cho đời này.'"
Kinh Vô Thường, bài thứ nhất, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.