Tương Ưng Bộ · SN 17.35
Kinh Vừa Mới Ra Đi
Acirapakkantasutta — bài thứ ba mươi lăm
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ ba mươi lăm chuyển bối cảnh sang Rājagaha, và có một chi tiết thời gian rất nhỏ.
Đức Thế Tôn trú tại Rājagaha, trên núi Gijjhakūṭa, khi Devadatta vừa ra đi không lâu.
Vừa ra đi không lâu — bốn chữ ấy đặt cả bài vào một khoảng thời gian rất hẹp, ngay sau một chuyện vừa xảy ra. Không có ai hỏi, không có ai kể lại; chỉ có một người nói với các tỳ-kheo về một người vừa đi.
Rồi bốn hình ảnh, và cả bốn đều có cùng một dạng: một thứ cho trái để tự giết mình. Cây chuối, cây tre, cây sậy, và con la cái mang thai.
Ba hình ảnh đầu là cây. Chúng cho quả, và quả ấy là chỗ chúng chết: thân chuối chết sau khi trổ buồng, tre và sậy chết sau khi ra hoa. Hình ảnh thứ tư đổi giới tính của cái chết, và đổi cả vật được cho.
Bài kệ khép lại bằng bốn dòng đối xứng, và dòng cuối là dòng khó nhất: sự cung kính giết kẻ xấu, như thai giết con la cái. Con la cái chết vì sinh; kẻ xấu chết vì được kính trọng. Cùng một cơ chế: cái được sinh ra từ chính mình.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Lợi Đắc (Lābhasakkārasaṃyutta), tương ưng thứ 17.
Phẩm Thứ Tư (Catutthavagga) — phẩm thứ tư của Tương Ưng Lợi Đắc.
Kinh Vừa Mới Ra Đi (Acirapakkantasutta) — bài thứ ba mươi lăm.
"Một thời, Đức Thế Tôn trú tại Rājagaha, trên núi Gijjhakūṭa, khi Devadatta vừa ra đi không lâu.
Tại đó, Đức Thế Tôn nhân chuyện Devadatta mà gọi các tỳ-kheo:
Này các tỳ-kheo, lợi đắc, cung kính và danh vọng đã sinh khởi nơi Devadatta để tự diệt chính mình; lợi đắc, cung kính và danh vọng đã sinh khởi nơi Devadatta để suy vong chính mình.
Ví như, này các tỳ-kheo, cây chuối cho trái để tự diệt mình, cho trái để suy vong mình;
cũng vậy, này các tỳ-kheo, lợi đắc, cung kính và danh vọng đã sinh khởi nơi Devadatta để tự diệt chính mình; lợi đắc, cung kính và danh vọng đã sinh khởi nơi Devadatta để suy vong chính mình.
Ví như, này các tỳ-kheo, cây tre cho trái để tự diệt mình, cho trái để suy vong mình;
cũng vậy, này các tỳ-kheo, lợi đắc, cung kính và danh vọng đã sinh khởi nơi Devadatta để tự diệt chính mình; lợi đắc, cung kính và danh vọng đã sinh khởi nơi Devadatta để suy vong chính mình.
Ví như, này các tỳ-kheo, cây sậy cho trái để tự diệt mình, cho trái để suy vong mình;
cũng vậy, này các tỳ-kheo, lợi đắc, cung kính và danh vọng đã sinh khởi nơi Devadatta để tự diệt chính mình; lợi đắc, cung kính và danh vọng đã sinh khởi nơi Devadatta để suy vong chính mình.
Ví như, này các tỳ-kheo, con la cái mang thai để tự diệt mình, mang thai để suy vong mình;
cũng vậy, này các tỳ-kheo, lợi đắc, cung kính và danh vọng đã sinh khởi nơi Devadatta để tự diệt chính mình; lợi đắc, cung kính và danh vọng đã sinh khởi nơi Devadatta để suy vong chính mình.
Như vậy đó, này các tỳ-kheo, lợi đắc, cung kính và danh vọng thật là dữ dằn.
Vì thế, này các tỳ-kheo, các ông hãy học như vầy: Chúng ta sẽ từ bỏ lợi đắc, cung kính và danh vọng đã sinh khởi; và lợi đắc, cung kính và danh vọng đã sinh khởi sẽ không chinh phục tâm chúng ta và an trú. Này các tỳ-kheo, các ông hãy học như vậy.
Đức Thế Tôn nói như vậy.
Sau khi nói vậy, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm:
Trái giết cây chuối,
trái giết cây tre, trái giết cây sậy;
sự cung kính giết kẻ xấu,
như thai giết con la cái."
Bài thứ ba mươi lăm.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.