Tương Ưng Bộ · SN 56.52
Kinh Ao Sen
Pokkharaṇīsutta — bài kinh ví nước ao lớn
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Ao Sen (Pokkharaṇīsutta) đổi hình ảnh: một cái ao dài năm mươi do-tuần, rộng năm mươi do-tuần, sâu năm mươi do-tuần, đầy nước đến miệng, nước trong tới mức quạ đậu xuống uống được.
Một người lấy một đầu cọng cỏ nhúng vào, mang lên được chừng vài giọt. Và câu hỏi quen thuộc: vài giọt ấy với cả ao nước, cái nào nhiều hơn?
Bài này gọn hơn bài trước, và cũng là lời nhắc về độ lớn: cái được nói ở đây không phải "khổ còn một ít", mà là "khổ còn lại không tính nổi".
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Tứ Đế (Saccasaṃyutta), tương ưng thứ 56.
Phẩm Thấu Suốt (Abhisamayavagga) — phẩm thứ sáu của Tương Ưng Tứ Đế.
Kinh Ao Sen (Pokkharaṇīsutta) — bài thứ hai.
"Này các tỳ-kheo, ví như một cái ao dài năm mươi do-tuần, rộng năm mươi do-tuần, sâu năm mươi do-tuần, đầy nước đến miệng, đến mức quạ đậu xuống uống được.
Rồi có người lấy một đầu cọng cỏ, múc lên chút nước.
Này các tỳ-kheo, các ông nghĩ thế nào,
cái nào nhiều hơn — chút nước múc bằng đầu cọng cỏ, hay nước trong ao?"
"Cái này nhiều hơn, bạch Thế Tôn, tức là nước trong ao; chút nước múc bằng đầu cọng cỏ thật chẳng đáng kể.
Chút nước múc bằng đầu cọng cỏ ấy không đếm được, không so được, không tính được một phần nhỏ nào khi đặt bên cạnh nước trong ao."
Cũng vậy, này các tỳ-kheo, với một vị đã thấy bốn sự thật, khối khổ đã được chấm dứt, đã được tiêu hết thì nhiều hơn; phần còn lại thì chẳng đáng kể. Khối khổ ấy không đếm được, không so được, không tính được một phần nhỏ nào khi đặt bên cạnh khối khổ trước kia đã được chấm dứt, đã được tiêu hết — phần còn lại chỉ là tối đa bảy lần sinh nữa. Đó là với người hiểu như thật: "Đây là khổ"; hiểu như thật: "Đây là nguồn gốc của khổ"; hiểu như thật: "Đây là sự chấm dứt của khổ"; hiểu như thật: "Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ".
Vậy nên, này các tỳ-kheo, hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là nguồn gốc của khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là sự chấm dứt của khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ"."
Kinh Ao Sen, bài thứ hai, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.