Tương Ưng Bộ · SN 56.24
Kinh Bậc A-la-hán
Arahantasutta — bài kinh về các bậc A-la-hán trong ba thời
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Bậc A-la-hán (Arahantasutta) mở rộng câu của bài trước ra cả thời gian: mọi bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong quá khứ, vị lai và hiện tại — tất cả đều giác ngộ hoàn toàn đúng bốn sự thật này.
Cách lập luận ở đây là kiểu "không có ngoại lệ". Ngài không nói "phần lớn", không nói "những vị theo Ta". Ngài nói: bất cứ ai, ở bất cứ thời nào, khi đã giác ngộ hoàn toàn, thì nội dung của cái giác ngộ ấy là bốn điều này.
Đọc kỹ thì đây là một câu về tính phổ quát: nếu có một vị Phật khác xuất hiện ở một thế giới khác, điều vị ấy giác ngộ cũng không khác — không phải vì cùng một giáo hội, mà vì cùng một cấu trúc của thực tại.
Bài kết bằng câu quen thuộc: vậy nên hãy nỗ lực để biết như thật bốn điều ấy.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Tứ Đế (Saccasaṃyutta), tương ưng thứ 56.
Phẩm Làng Koṭi (Koṭigāmavagga) — phẩm thứ ba của Tương Ưng Tứ Đế.
Kinh Bậc A-la-hán (Arahantasutta) — bài thứ tư.
Một thời, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī.
"Này các tỳ-kheo, bất cứ bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác nào trong quá khứ đã giác ngộ hoàn toàn đúng như thật, tất cả các vị ấy đều đã giác ngộ hoàn toàn bốn sự thật cao quý.
Này các tỳ-kheo, bất cứ bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác nào trong tương lai sẽ giác ngộ hoàn toàn đúng như thật, tất cả các vị ấy đều sẽ giác ngộ hoàn toàn bốn sự thật cao quý.
Này các tỳ-kheo, bất cứ bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác nào hiện nay đang giác ngộ hoàn toàn đúng như thật, tất cả các vị ấy đều đang giác ngộ hoàn toàn bốn sự thật cao quý.
Bốn sự thật ấy là gì?
Sự thật cao quý về khổ, sự thật cao quý về nguồn gốc của khổ, sự thật cao quý về sự chấm dứt của khổ, sự thật cao quý về con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ.
Này các tỳ-kheo, bất cứ bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác nào trong quá khứ đã giác ngộ hoàn toàn đúng như thật, tất cả các vị ấy đều đã giác ngộ hoàn toàn bốn sự thật cao quý này.
Này các tỳ-kheo, bất cứ bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác nào trong tương lai sẽ giác ngộ hoàn toàn đúng như thật, tất cả các vị ấy đều sẽ giác ngộ hoàn toàn bốn sự thật cao quý này.
Này các tỳ-kheo, bất cứ bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác nào hiện nay đang giác ngộ hoàn toàn đúng như thật, tất cả các vị ấy đều đang giác ngộ hoàn toàn bốn sự thật cao quý này.
Vậy nên, này các tỳ-kheo, hãy nỗ lực để biết như thật: 'Đây là khổ'; hãy nỗ lực để biết như thật: 'Đây là nguồn gốc của khổ'; hãy nỗ lực để biết như thật: 'Đây là sự chấm dứt của khổ'; hãy nỗ lực để biết như thật: 'Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ'."
Kinh Bậc A-la-hán, bài thứ tư, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.