Tương Ưng Bộ · SN 45.56
Kinh Bạn Tốt (II)
Dutiyakalyāṇamittasutta — bài thứ năm mươi sáu
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Bạn Tốt (II) (Dutiyakalyāṇamittasutta) mở lại ẩn dụ mặt trời từ đầu — và đây là bài đáng đọc kỹ nhất của nhóm, vì nó đổi cách tu tập ở cuối bài.
Bài 45.49 dạy tu tám nhánh dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ. Bài này cũng dạy tu tám nhánh, nhưng với một câu khác:
… hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si.
Hai câu ấy không mâu thuẫn — chúng nhìn cùng một việc từ hai đầu:
bốn cái dựa (viveka, virāga, nirodha, vossagga) — cái nền của việc tu; ba cái dứt trừ (rāgavinaya, dosavinaya, mohavinaya) — cái kết quả của việc tu.
Bài 45.49 nói: hãy tu bằng cách dựa vào sự buông. Bài này nói: và cái đang được dứt trừ chính là tham, sân, si. Một bài nói về cách đi, một bài nói về cái đang được gỡ ra.
Cùng với bài này, nhóm sáu bài 45.56–45.61 mở lại toàn bộ dãy nền của phẩm trước (bạn tốt, giới, ý muốn, tự thân, kiến, không dễ duôi) với câu kết thúc mới ấy.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Mặt Trời (Sūriyapeyyālavagga) — phẩm thứ sáu của Tương Ưng Đạo.
Kinh Bạn Tốt (II) (Dutiyakalyāṇamittasutta) — bài thứ năm mươi sáu.
"Này các tỳ-kheo, khi mặt trời mọc, cái đi trước, cái báo hiệu trước, chính là ánh rạng đông.
Cũng vậy, này các tỳ-kheo, khi con đường tám nhánh cao quý sắp sinh khởi nơi một vị tỳ-kheo, cái đi trước, cái báo hiệu trước, chính là làm bạn với người tốt.
Này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo làm bạn với người tốt thì có thể chờ đợi điều này: sẽ tu con đường tám nhánh cao quý, sẽ làm cho nó sung mãn.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là vị tỳ-kheo làm bạn với người tốt tu con đường tám nhánh cao quý, làm cho nó sung mãn?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu chánh kiến — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh tư duy — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh ngữ — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh nghiệp — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh mạng — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh tinh tấn — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh niệm — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh định — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si.
Như vậy, này các tỳ-kheo, là vị tỳ-kheo làm bạn với người tốt tu con đường tám nhánh cao quý, làm cho nó sung mãn."
Kinh Bạn Tốt (II), bài thứ năm mươi sáu, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.