Tương Ưng Bộ · SN 13.007
Kinh Biển Lớn (Một)
Paṭhamasamuddasutta — bài thứ bảy
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ bảy chuyển sang biển. Một người múc lên hai hay ba giọt nước từ biển lớn.
Một người múc lên hai hay ba giọt nước từ biển lớn.
Biển là vật lớn nhất mà người thời ấy biết. Lớn hơn hồ sen, lớn hơn chỗ năm sông hợp lại, lớn hơn quả đất theo cách nhìn của một người đi bộ. Dùng biển làm vật so sánh là đã lên đến giới hạn.
Và cũng vì thế, bài này có một chút khác biệt về giọng. Nó không còn là chuyện đo đạc nữa, mà là chuyện đứng trước một cái gì đó không đo được. Bài thứ chín trong bộ này đã dùng đúng hình ảnh ấy cho một ý khác: biển lớn thâm sâu, vô lượng, khó dò tới.
Đọc bài này ngay sau bài về quả đất, người ta thấy rõ bộ kinh đang đi theo một đường thẳng: từ chỗ nhỏ nhất có thể hình dung, đến chỗ lớn nhất có thể hình dung. Và tỉ lệ thì không hề thay đổi.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Hiện Quán (Abhisamayasaṃyutta), tương ưng thứ 13.
Phẩm Thứ Nhất (Abhisamayavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Hiện Quán.
Kinh Biển Lớn (Một) (Paṭhamasamuddasutta) — bài thứ bảy.
"Tại Sāvatthī.
Ví như, này các tỳ-kheo, một người múc lên hai hay ba giọt nước từ biển lớn.
Này các tỳ-kheo, các ông nghĩ thế nào:
cái nào nhiều hơn — hai hay ba giọt nước ấy, hay là nước trong biển lớn?
Bạch Thế Tôn, nước trong biển lớn nhiều hơn hẳn; hai hay ba giọt nước ấy thật chẳng đáng kể.
Không bằng một phần trăm, không bằng một phần nghìn, không bằng một phần trăm nghìn của nước trong biển lớn.
Cũng vậy, này các tỳ-kheo, khổ mà vị thánh đệ tử
đã hiểu rõ thì nhiều vô kể; khổ đã được chấm dứt, đã đi đến chỗ không còn thì chỉ còn một chút.
Sự hiểu rõ pháp là lớn lao như vậy, này các tỳ-kheo; sự chứng đắc pháp nhãn là lớn lao như vậy."
Bài thứ bảy.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.