Tương Ưng Bộ · SN 45.154
Kinh Bông Lúa
Sūkasutta — bài thứ một trăm năm mươi tư
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Bông Lúa (Sūkasutta) dùng một hình ảnh nhỏ và sắc: bông lúa, khi được đặt đúng hướng, cắt được cả tay người.
Này các tỳ-kheo, ví như một bông lúa hay một bông mạch, khi được đặt đúng hướng và bị tay hay chân đạp lên, thì nó cắt đứt tay hay chân ấy, làm chảy máu. Vì sao vậy? — Vì bông ấy được đặt đúng hướng.
Rồi câu chuyển: cũng vậy, vị tỳ-kheo với cái kiến được đặt đúng hướng, với việc tu tập được đặt đúng hướng, phá tan vô minh, làm phát sinh trí tuệ.
Vì sao vậy? — Vì cái kiến ấy được đặt đúng hướng.
Đây là bài duy nhất trong phẩm nói về hướng của cái nhìn (sammāpaṇihita — "đặt đúng hướng") chứ không phải về nền đất. Cùng một vật nhỏ, cùng một sức đạp; khác nhau chỉ ở chỗ nó quay về đâu.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Việc Cần Sức Mạnh (Balakaraṇīyapeyyālavagga) — phẩm thứ mười hai của Tương Ưng Đạo.
Kinh Bông Lúa (Sūkasutta) — bài thứ một trăm năm mươi tư.
"Này các tỳ-kheo, ví như một bông lúa hay một bông mạch, khi được đặt đúng hướng và bị tay hay chân đạp lên, thì nó cắt đứt tay hay chân ấy, làm chảy máu.
Vì sao vậy?
Vì bông ấy được đặt đúng hướng, này các tỳ-kheo.
"Cũng vậy, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo với cái kiến được đặt đúng hướng, với việc tu tập con đường được đặt đúng hướng, phá tan vô minh, làm phát sinh trí tuệ, làm hiện ra ánh sáng.
Vì sao vậy?
Vì cái kiến ấy được đặt đúng hướng, này các tỳ-kheo.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là vị tỳ-kheo với cái kiến được đặt đúng hướng, với việc tu tập con đường được đặt đúng hướng, phá tan vô minh, làm phát sinh trí tuệ, làm hiện ra ánh sáng?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu chánh kiến — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh tư duy — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh ngữ — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh nghiệp — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh mạng — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh tinh tấn — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh niệm — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh định — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ.
Như vậy, này các tỳ-kheo, là vị tỳ-kheo với cái kiến được đặt đúng hướng, với việc tu tập con đường được đặt đúng hướng, phá tan vô minh, làm phát sinh trí tuệ, làm hiện ra ánh sáng."
Kinh Bông Lúa, bài thứ một trăm năm mươi tư, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.