Tương Ưng Bộ · SN 56.46
Kinh Bóng Tối
Andhakārasutta — bài kinh về bóng tối lớn hơn
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Bóng Tối (Andhakārasutta) mở bằng một hình ảnh vũ trụ: khoảng trống giữa các thế giới — tối đen, không ánh sáng, đến mức mặt trăng và mặt trời, dù mạnh đến đâu, cũng không chiếu tới.
Một vị tỳ-kheo nghe xong, hỏi: có bóng tối nào lớn hơn và đáng sợ hơn không? Và câu trả lời, như những bài trước, là bốn sự thật: người không hiểu thì rơi vào bóng tối của sinh, của già, của chết, của sầu, bi, khổ, ưu, não.
Bài này là bài thứ sáu trong một dãy sáu bài (41–46) cùng một khuôn: nêu một thứ đáng sợ trong vũ trụ, rồi nói có một thứ đáng sợ hơn — và thứ ấy luôn là cùng một chuyện.
Đọc liền một mạch, người ta thấy rõ ý đồ: các hình ảnh lớn — vực thẳm, lửa, bóng tối — chỉ là cách phóng to một điều rất nhỏ và rất gần, nằm ngay trong cách mình đang sống.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Tứ Đế (Saccasaṃyutta), tương ưng thứ 56.
Phẩm Vực Thẳm (Papātavagga) — phẩm thứ năm của Tương Ưng Tứ Đế.
Kinh Bóng Tối (Andhakārasutta) — bài thứ sáu.
"Này các tỳ-kheo, có khoảng trống giữa các thế giới — tối tăm, không cửa ngõ, đen kịt, mịt mù đến mức ánh sáng của mặt trăng và mặt trời, dù có thần lực lớn, uy lực lớn đến đâu, cũng không chiếu tới được."
Khi nghe vậy, một vị tỳ-kheo nói với Đức Thế Tôn:
"Bạch Thế Tôn, bóng tối ấy lớn thật, lớn thật thay.
Bạch Thế Tôn, có bóng tối nào khác lớn hơn và đáng sợ hơn bóng tối ấy không?"
"Này tỳ-kheo, có bóng tối khác lớn hơn và đáng sợ hơn bóng tối ấy."
"Bạch Thế Tôn, bóng tối nào khác lớn hơn và đáng sợ hơn bóng tối ấy?"
"Này tỳ-kheo, những sa-môn hay bà-la-môn nào không biết như thật: "Đây là khổ"; không biết như thật: "Đây là nguồn gốc của khổ"; không biết như thật: "Đây là sự chấm dứt của khổ"; không biết như thật: "Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ";
thì họ ưa thích những hành đưa đến sinh, ưa thích những hành đưa đến già, ưa thích những hành đưa đến chết, ưa thích những hành đưa đến sầu, bi, khổ, ưu, não;
vì ưa thích, họ tạo ra những hành ấy;
vì đã tạo ra, họ rơi vào bóng tối của sinh, rơi vào bóng tối của già, rơi vào bóng tối của chết, rơi vào bóng tối của sầu, bi, khổ, ưu, não.
Họ không được giải thoát khỏi sinh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não.
Ta nói rằng họ không được giải thoát khỏi khổ.
Này tỳ-kheo, những sa-môn hay bà-la-môn nào biết như thật: "Đây là khổ"; biết như thật: "Đây là nguồn gốc của khổ"; biết như thật: "Đây là sự chấm dứt của khổ"; biết như thật: "Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ".
Họ không ưa thích những hành đưa đến sinh, không ưa thích những hành đưa đến già, không ưa thích những hành đưa đến chết, không ưa thích những hành đưa đến sầu, bi, khổ, ưu, não;
vì không ưa thích, họ không tạo ra những hành ấy;
vì đã không tạo ra, họ không rơi vào bóng tối của sinh, không rơi vào bóng tối của già, không rơi vào bóng tối của chết, không rơi vào bóng tối của sầu, bi, khổ, ưu, não.
Họ được giải thoát khỏi sinh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não.
Ta nói rằng họ được giải thoát khỏi khổ.
Vậy nên, này các tỳ-kheo, hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là nguồn gốc của khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là sự chấm dứt của khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ"."
Kinh Bóng Tối, bài thứ sáu, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.