Tương Ưng Bộ · SN 47.90
Kinh Các Chỗ Cằn Cỗi
Khilasutta — bài thứ chín mươi
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Các Chỗ Cằn Cỗi (Khilasutta) — chữ khila là mảnh đất chai cứng, không cày được.
Ba chỗ cằn:
cằn vì tham; cằn vì sân; cằn vì si.
Hình ảnh rất chính xác: đất cằn không phải đất xấu — nó vẫn là đất. Nhưng không có gì mọc được ở đó, vì nó đã cứng.
Và cũng như đất cằn: không thể làm cho nó mềm bằng cách đập mạnh hơn. Chỉ có nước — ở đây là sự tỉnh giác — mới ngấm dần được.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Niệm Xứ (Satipaṭṭhānasaṃyutta), tương ưng thứ 47.
Phẩm Các Sự Tìm Cầu (Esanāvagga) — phẩm thứ chín của Tương Ưng Niệm Xứ, gồm mười bài ngắn, mỗi bài nêu một nhóm pháp.
Kinh Các Chỗ Cằn Cỗi (Khilasutta) — bài thứ chín mươi.
"Này các tỳ-kheo, có ba chỗ cằn cỗi.
Ba ấy là gì?
Cằn cỗi vì tham, cằn cỗi vì sân, cằn cỗi vì si —
này các tỳ-kheo, đó là ba chỗ cằn cỗi.
Này các tỳ-kheo, để thắng tri, để liễu tri, để làm cho tận cùng, để đoạn tận ba chỗ cằn cỗi ấy, thì phải tu bốn chỗ quán niệm.
Bốn ấy là gì?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo trú quán thân nơi thân — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời;
trú quán thọ nơi các thọ — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời;
trú quán tâm nơi tâm — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời;
trú quán pháp nơi các pháp — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời.
Này các tỳ-kheo, để thắng tri, để liễu tri, để làm cho tận cùng, để đoạn tận ba chỗ cằn cỗi ấy, thì phải tu bốn chỗ quán niệm này."
Kinh Các Chỗ Cằn Cỗi, bài thứ chín mươi, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.