Tương Ưng Bộ · SN 27.009
Kinh Các Giới
Dhātusutta — bài thứ chín
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ chín đổi hẳn loại danh sách: không còn là sáu căn hay sáu trần, mà là sáu giới — địa, thủy, hỏa, phong, không, thức.
Sự tham muốn và thích thú nơi địa giới — đó là phiền não của tâm.
Đây là một trong những danh sách cổ nhất của kinh Pali, và nó không trùng với bốn đại quen thuộc. Bốn đại là địa, thủy, hỏa, phong. Ở đây có thêm hai: không giới và thức giới.
Việc thêm hai giới ấy mở rộng phạm vi rất nhiều. Địa, thủy, hỏa, phong là những gì thuộc về vật chất. Không giới là không gian. Thức giới là cái biết. Như vậy, danh sách này bao trùm cả vật chất, cả không gian, và cả tâm.
Và câu kết vẫn giữ nguyên hình thức đầy đủ — không rút gọn như các bài bốn đến tám. Có thể vì đây là một danh sách mới, nên người tụng đọc cần nói đủ để người nghe không lạc.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Phiền Não (Kilesasaṃyutta), tương ưng thứ 27.
Phẩm Phiền Não (Kilesavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Phiền Não.
Kinh Các Giới (Dhātusutta) — bài thứ chín.
"Tại Sāvatthī.
sự tham muốn và thích thú nơi địa giới — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, sự tham muốn và thích thú nơi thủy giới — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, sự tham muốn và thích thú nơi hỏa giới — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, sự tham muốn và thích thú nơi phong giới — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, sự tham muốn và thích thú nơi không giới — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, sự tham muốn và thích thú nơi thức giới — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, khi một vị tỳ-kheo đã đoạn trừ phiền não của tâm nơi sáu chỗ ấy, thì tâm vị ấy hướng về sự xuất ly.
Tâm đã được tu tập bằng sự xuất ly thì có thể dùng được, có thể chứng đạt những pháp có thể được thắng tri."
Bài thứ chín.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.