Tương Ưng Bộ · SN 47.99
Kinh Các Khuynh Hướng Ngủ Ngầm
Anusayasutta — bài thứ chín mươi chín
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Các Khuynh Hướng Ngủ Ngầm (Anusayasutta) — chữ anusaya là cái nằm lì bên dưới, ngủ yên nhưng còn đó.
Bảy khuynh hướng:
tham dục — sân — tri kiến — nghi ngờ — ngã mạn — tham sống — vô minh.
Đây là danh sách dài nhất trong phẩm, và cũng là danh sách khó thấy nhất: những thứ này không hiện ra như hành động, chúng chỉ là chiều nghiêng sẵn có của tâm.
Một người có thể không tham trong lúc này, mà khuynh hướng tham vẫn nằm đó, chờ đủ duyên. Kinh gọi nó là "ngủ" — không phải "chết".
Và cách duy nhất để nó không còn ngủ dưới đáy là soi sáng cái đáy — việc của bốn chỗ quán niệm.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Niệm Xứ (Satipaṭṭhānasaṃyutta), tương ưng thứ 47.
Phẩm Các Dòng Lũ (Oghavagga) — phẩm thứ mười, phẩm cuối của Tương Ưng Niệm Xứ, gồm mười bài ngắn, mỗi bài nêu một nhóm pháp.
Kinh Các Khuynh Hướng Ngủ Ngầm (Anusayasutta) — bài thứ chín mươi chín.
"Này các tỳ-kheo, có bảy khuynh hướng ngủ ngầm.
Bảy ấy là gì?
Khuynh hướng ngủ ngầm của tham dục, của sân, của tri kiến, của nghi ngờ, của ngã mạn, của tham sống, của vô minh —
này các tỳ-kheo, đó là bảy khuynh hướng ngủ ngầm.
Này các tỳ-kheo, để thắng tri, để liễu tri, để làm cho tận cùng, để đoạn tận bảy khuynh hướng ngủ ngầm ấy, thì phải tu bốn chỗ quán niệm.
Bốn ấy là gì?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo trú quán thân nơi thân — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời;
trú quán thọ nơi các thọ — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời;
trú quán tâm nơi tâm — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời;
trú quán pháp nơi các pháp — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời.
Này các tỳ-kheo, để thắng tri, để liễu tri, để làm cho tận cùng, để đoạn tận bảy khuynh hướng ngủ ngầm ấy, thì phải tu bốn chỗ quán niệm này."
Kinh Các Khuynh Hướng Ngủ Ngầm, bài thứ chín mươi chín, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.