Tương Ưng Bộ · SN 26.002
Kinh Các Sắc
Rūpasutta — bài thứ hai
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ hai đổi danh sách sang sáu trần, và cấu trúc thì y nguyên.
Này các tỳ-kheo, sự sinh, sự tồn tại, sự sản sinh, sự xuất hiện của các sắc — ấy là sự sinh của khổ, là sự tồn tại của bệnh, là sự xuất hiện của già và chết.
Có một điều đáng để ý về từ ngữ. Bản Pali dùng bốn chữ liên tiếp cho phần sinh: uppādo ṭhiti abhinibbatti pātubhāvo. Bốn chữ ấy không phải bốn cách nói cùng một thứ — chúng chỉ bốn khía cạnh: khởi lên, tồn tại, được sản sinh, xuất hiện ra.
Bản dịch giữ đủ bốn chữ vì cái nhịp ấy quan trọng. Người nghe thời đó không có sách, và bốn chữ lặp lại là bốn cái móc để nhớ.
Phần diệt cũng có bốn chữ: nirodho vūpasamo atthaṅgamo. Diệt, lắng yên, chấm dứt. Ba chữ, vì chữ thứ tư đã được thay bằng sự vắng mặt — một chi tiết nhỏ cho thấy bản văn không hoàn toàn đối xứng, và sự bất đối xứng ấy có lẽ là cố ý.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Sinh (Uppādasaṃyutta), tương ưng thứ 26.
Phẩm Sinh (Uppādavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Sinh.
Kinh Các Sắc (Rūpasutta) — bài thứ hai.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, sự sinh, sự tồn tại, sự sản sinh, sự xuất hiện của các sắc — ấy là sự sinh của khổ, là sự tồn tại của bệnh, là sự xuất hiện của già và chết;
sự sinh, sự tồn tại, sự sản sinh, sự xuất hiện của các âm thanh — ấy là sự sinh của khổ, là sự tồn tại của bệnh, là sự xuất hiện của già và chết;
sự sinh, sự tồn tại, sự sản sinh, sự xuất hiện của các mùi — ấy là sự sinh của khổ, là sự tồn tại của bệnh, là sự xuất hiện của già và chết;
sự sinh, sự tồn tại, sự sản sinh, sự xuất hiện của các vị — ấy là sự sinh của khổ, là sự tồn tại của bệnh, là sự xuất hiện của già và chết;
sự sinh, sự tồn tại, sự sản sinh, sự xuất hiện của các vật xúc chạm — ấy là sự sinh của khổ, là sự tồn tại của bệnh, là sự xuất hiện của già và chết;
sự sinh, sự tồn tại, sự sản sinh, sự xuất hiện của các pháp — ấy là sự sinh của khổ, là sự tồn tại của bệnh, là sự xuất hiện của già và chết.
Này các tỳ-kheo, sự diệt, sự lắng yên, sự chấm dứt của các sắc — ấy là sự diệt của khổ, là sự lắng yên của bệnh, là sự chấm dứt của già và chết;
sự diệt, sự lắng yên, sự chấm dứt của các âm thanh — ấy là sự diệt của khổ, là sự lắng yên của bệnh, là sự chấm dứt của già và chết;
sự diệt, sự lắng yên, sự chấm dứt của các mùi — ấy là sự diệt của khổ, là sự lắng yên của bệnh, là sự chấm dứt của già và chết;
sự diệt, sự lắng yên, sự chấm dứt của các vị — ấy là sự diệt của khổ, là sự lắng yên của bệnh, là sự chấm dứt của già và chết;
sự diệt, sự lắng yên, sự chấm dứt của các vật xúc chạm — ấy là sự diệt của khổ, là sự lắng yên của bệnh, là sự chấm dứt của già và chết;
sự diệt, sự lắng yên, sự chấm dứt của các pháp — ấy là sự diệt của khổ, là sự lắng yên của bệnh, là sự chấm dứt của già và chết"
Bài thứ hai.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.