Tương Ưng Bộ · SN 45.153
Kinh Cái Chum
Kumbhasutta — bài thứ một trăm năm mươi ba
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Cái Chum (Kumbhasutta) đổi hẳn chiều: từ "lớn lên" sang trào ra.
Này các tỳ-kheo, ví như một cái chum bị lật ngược: nước trào ra, không chảy ngược vào lại.
Rồi: cũng vậy, vị tỳ-kheo tu tập con đường tám nhánh thì trào ra các pháp ác, bất thiện, không nhận chúng vào lại.
Ẩn dụ này tinh tế hơn vẻ ngoài. Một cái chum lật ngược không "đấu tranh" với nước — nó chỉ không còn chỗ chứa. Và cái gì đã trào ra thì không tự quay lại được, vì miệng chum đã ở dưới.
Đó là cách kinh nói về sự đoạn trừ: không phải đánh nhau với từng pháp ác, mà làm cho hướng của cái bình đổi hẳn.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Việc Cần Sức Mạnh (Balakaraṇīyapeyyālavagga) — phẩm thứ mười hai của Tương Ưng Đạo.
Kinh Cái Chum (Kumbhasutta) — bài thứ một trăm năm mươi ba.
"Này các tỳ-kheo, ví như một cái chum bị lật ngược: nước trào ra, không chảy ngược vào lại;
Cũng vậy, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập con đường tám nhánh cao quý, làm cho nó sung mãn, thì trào ra các pháp ác, bất thiện, không nhận chúng vào lại.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là vị tỳ-kheo tu tập con đường tám nhánh cao quý, làm cho nó sung mãn, trào ra các pháp ác, bất thiện, không nhận chúng vào lại?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu chánh kiến — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh tư duy — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh ngữ — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh nghiệp — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh mạng — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh tinh tấn — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh niệm — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh định — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ.
Như vậy, này các tỳ-kheo, là vị tỳ-kheo tu tập con đường tám nhánh cao quý, làm cho nó sung mãn, trào ra các pháp ác, bất thiện, không nhận chúng vào lại."
Kinh Cái Chum, bài thứ một trăm năm mươi ba, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.