Tương Ưng Bộ · SN 22.16
Kinh Cái Gì Khổ
Yaṁdukkhasutta — bài thứ năm
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Cái Gì Khổ (Yaṁdukkhasutta) là bài 15 bỏ bớt một bước.
Bài 15 nói: vô thường → khổ → vô ngã. Bài này bắt đầu thẳng ở khổ → vô ngã. Hỏi tại sao bỏ được bước đầu thì câu trả lời nằm ở bài trước: cái gì vô thường thì khổ, cho nên nếu đã nói "khổ" thì "vô thường" đã có sẵn bên trong.
Sắc là khổ. Cái gì khổ thì vô ngã. Và cái gì vô ngã thì cần được thấy đúng như thật bằng trí tuệ chân chính.
Điều ấy cho thấy các bài trong phẩm không phải mười bài rời rạc mà là một bộ bài học — bài sau rút ngắn bài trước vì người nghe đã nắm phần đầu.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 22.
Phẩm Vô Thường (Aniccavagga) — phẩm thứ hai của Tương Ưng Đạo.
Kinh Cái Gì Khổ (Yaṁdukkhasutta) — bài thứ năm.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī.
"Này các tỳ-kheo, sắc là khổ.
Cái gì khổ thì vô ngã.
Và cái gì vô ngã thì cần được thấy đúng như thật bằng trí tuệ chân chính như vầy: 'Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải là tự ngã của tôi'.
Thọ là khổ; cái gì khổ thì vô ngã; và cái gì vô ngã thì cần được thấy đúng như thật bằng trí tuệ chân chính như vầy: 'Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải là tự ngã của tôi'.
Tưởng là khổ; cái gì khổ thì vô ngã; và cái gì vô ngã thì cần được thấy đúng như thật bằng trí tuệ chân chính như vầy: 'Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải là tự ngã của tôi'.
Các hành là khổ; cái gì khổ thì vô ngã; và cái gì vô ngã thì cần được thấy đúng như thật bằng trí tuệ chân chính như vầy: 'Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải là tự ngã của tôi'.
Thức là khổ.
Cái gì khổ thì vô ngã.
Và cái gì vô ngã thì cần được thấy đúng như thật bằng trí tuệ chân chính như vầy: 'Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải là tự ngã của tôi'.
Thấy vậy, này các tỳ-kheo, vị thánh đệ tử có học hiểu nhàm chán sắc, thọ, tưởng, các hành, thức. Nhàm chán nên ly tham; ly tham nên giải thoát; khi giải thoát, vị ấy biết mình đã giải thoát.
Vị ấy hiểu rằng: 'Sinh đã tận, phạm hạnh đã sống, việc cần làm đã làm, không còn gì nữa cho đời này.'"
Kinh Cái Gì Khổ, bài thứ năm, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.