Tương Ưng Bộ · SN 22.17
Kinh Cái Gì Vô Ngã
Yadanattāsutta — bài thứ sáu
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Cái Gì Vô Ngã (Yadanattāsutta) là bài ngắn nhất của dãy, và cũng là bài "cụt" nhất — theo nghĩa tốt.
Bỏ luôn bước đầu, bài chỉ còn hai mệnh đề:
Sắc là vô ngã. Và cái gì vô ngã thì cần được thấy đúng như thật bằng trí tuệ chân chính như vầy: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải là tự ngã của tôi."
Mười một dòng, không một lời giải thích. Lý do rất thực tế: ba chữ vô thường, khổ, vô ngã đã được nói ở ba bài đầu phẩm, và bài này chỉ còn việc đặt chữ cuối cùng vào chỗ của nó.
Cũng vì thế mà bài này là bài dễ bị đọc lướt nhất — trong khi chính nó là câu chốt: nếu năm uẩn không phải tự ngã, thì "tôi" không nằm ở đâu trong năm chỗ ấy, và mọi chỗ bám đều là bám vào một cái không phải mình.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 22.
Phẩm Vô Thường (Aniccavagga) — phẩm thứ hai của Tương Ưng Đạo.
Kinh Cái Gì Vô Ngã (Yadanattāsutta) — bài thứ sáu.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī.
"Này các tỳ-kheo, sắc là vô ngã.
Và cái gì vô ngã thì cần được thấy đúng như thật bằng trí tuệ chân chính như vầy: 'Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải là tự ngã của tôi'.
Thọ là vô ngã; và cái gì vô ngã thì cần được thấy đúng như thật bằng trí tuệ chân chính như vầy: 'Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải là tự ngã của tôi'.
Tưởng là vô ngã; và cái gì vô ngã thì cần được thấy đúng như thật bằng trí tuệ chân chính như vầy: 'Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải là tự ngã của tôi'.
Các hành là vô ngã; và cái gì vô ngã thì cần được thấy đúng như thật bằng trí tuệ chân chính như vầy: 'Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải là tự ngã của tôi'.
Thức là vô ngã.
Và cái gì vô ngã thì cần được thấy đúng như thật bằng trí tuệ chân chính như vầy: 'Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải là tự ngã của tôi'.
Thấy vậy, này các tỳ-kheo, vị thánh đệ tử có học hiểu nhàm chán sắc, thọ, tưởng, các hành, thức. Nhàm chán nên ly tham; ly tham nên giải thoát; khi giải thoát, vị ấy biết mình đã giải thoát.
Vị ấy hiểu rằng: 'Sinh đã tận, phạm hạnh đã sống, việc cần làm đã làm, không còn gì nữa cho đời này.'"
Kinh Cái Gì Vô Ngã, bài thứ sáu, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.