Tương Ưng Bộ · SN 45.169
Kinh Cảm Thọ
Vedanāsutta — bài thứ một trăm sáu mươi chín
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Cảm Thọ (Vedanāsutta) là bài cuối của dãy ba-pháp, và nó đưa ra danh sách quen thuộc nhất: lạc thọ, khổ thọ, không khổ không lạc thọ.
Điều đáng chú ý là vị trí của nó: ngay trước bài về tầm cầu (bài 170), trong một phẩm toàn những danh sách trừu tượng. Cảm thọ là chỗ mà mọi thứ trừu tượng ấy chạm vào người ta: một cảm giác dễ chịu, một cảm giác khó chịu, hoặc một cái gì đó không rõ ràng.
Cái thứ ba — adukkhamasukhā — thường bị bỏ qua, nhưng nó chiếm phần lớn đời sống: đó là trạng thái không vui không buồn, cái nền mà người ta không để ý cho tới khi nó bị phá vỡ.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Tầm Cầu (Esanāpeyyālavagga) — phẩm thứ mười ba của Tương Ưng Đạo.
Kinh Cảm Thọ (Vedanāsutta) — bài thứ một trăm sáu mươi chín.
"Này các tỳ-kheo, có ba cảm thọ.
Ba ấy là gì?
Lạc thọ, khổ thọ, không khổ không lạc thọ —
đó là ba cảm thọ.
Để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ ba cảm thọ ấy, con đường tám nhánh cao quý cần được tu tập. Con đường tám nhánh cao quý ấy là gì? Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu chánh kiến — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh tư duy — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh ngữ — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh nghiệp — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh mạng — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh tinh tấn — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh niệm — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh định — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ. Để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ ba cảm thọ ấy, con đường tám nhánh cao quý này cần được tu tập."
Kinh Cảm Thọ, bài thứ một trăm sáu mươi chín, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.