Tương Ưng Bộ · SN 45.29
Kinh Cảm Thọ
Vedanāsutta — bài thứ hai mươi chín
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Cảm Thọ (Vedanāsutta) là một bài rất ngắn, nhưng nó đặt cạnh nhau hai thứ mà người ta thường không đặt cạnh nhau: ba cảm thọ và con đường tám nhánh.
Có ba cảm thọ: lạc thọ, khổ thọ, không khổ không lạc thọ. Để liễu tri ba cảm thọ ấy, con đường tám nhánh cao quý phải được tu tập.
Chỗ đáng để ý: kinh không nói "để chấm dứt cảm thọ" — mà là pariññāya, "để biết trọn". Cảm thọ không phải kẻ thù phải diệt; nó là thứ phải được hiểu đến tận cùng.
Và con đường để hiểu trọn ba cảm thọ không phải một phương pháp quán thọ riêng lẻ — mà là cả tám nhánh, kể cả chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng. Điều này nghe lạ cho đến khi nhớ ra: cảm thọ không sinh trong khoảng không — nó sinh trong một đời sống, và đời sống ấy được làm nên bởi cách nói, cách làm, cách nuôi sống mình.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Tà (Micchattavagga) — phẩm thứ ba của Tương Ưng Đạo.
Kinh Cảm Thọ (Vedanāsutta) — bài thứ hai mươi chín.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī (Xá-vệ).
"Này các tỳ-kheo, có ba cảm thọ này.
Ba cảm thọ ấy là gì?
Lạc thọ, khổ thọ, không khổ không lạc thọ —
này các tỳ-kheo, đó là ba cảm thọ.
Này các tỳ-kheo, để liễu tri ba cảm thọ ấy, con đường tám nhánh cao quý phải được tu tập.
Con đường tám nhánh cao quý ấy là gì?
Đó là: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.
Này các tỳ-kheo, để liễu tri ba cảm thọ ấy, chính con đường tám nhánh cao quý này phải được tu tập.
Kinh Cảm Thọ, bài thứ hai mươi chín, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.