Tương Ưng Bộ · SN 39.7
Kinh Câu Hỏi Về Thọ
Vedanāpañhāsutta — bài thứ bảy
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ bảy là bài mở đầu nhóm bảy bài liệt kê — và nó là bài duy nhất của cả hai tương ưng mà tôi muốn đọc kèm với một tương ưng khác.
"Thọ, thọ", này hiền giả Sāriputta, người ta nói như vậy. Thọ ấy là gì? Này hiền giả, có ba thọ này: thọ lạc, thọ khổ, thọ không khổ không lạc.
Đó chính là nội dung của Tương Ưng Thọ — SN 36, 31 bài.
Và bài này là một cái cửa vào cho tương ưng ấy: ba thọ, trong hai dòng, rồi câu hỏi về con đường.
Điều đáng chú ý là cách nó đứng trong chuỗi. Bài 7, 13, 14 hỏi về những gì cần liễu tri: thọ, hữu, tính khổ. Bài 8, 9, 10, 11, 12 hỏi về những gì cần đoạn trừ: lậu hoặc, vô minh, khát ái, bộc lưu, chấp thủ.
Năm cái cần bỏ. Ba cái cần hiểu. Và thứ tự ấy không phải ngẫu nhiên.
Cái cần hiểu đứng đầu — thọ — vì thọ là cái gần nhất, cái không thể không có. Rồi đến hữu — cái đang là. Rồi đến tính khổ — cấu trúc của cái đang là.
Và sau khi đã hiểu ba cái ấy, mới đến năm cái cần bỏ.
Hiểu trước, bỏ sau. Đó là một trật tự rất thực dụng, và nó là trật tự của cả hai tương ưng.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Sāmaṇḍaka (Sāmaṇḍakasaṃyutta), tương ưng thứ 39.
Phẩm Sāmaṇḍaka (Sāmaṇḍakavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Sāmaṇḍaka.
Kinh Câu Hỏi Về Thọ (Vedanāpañhāsutta) — bài thứ bảy.
"Thọ, thọ, này hiền giả Sāriputta, người ta nói như vậy.
Thọ ấy là gì, này hiền giả?
Này hiền giả, có ba thọ này.
Ba ấy là gì?
Thọ lạc, thọ khổ, thọ không khổ không lạc —
này hiền giả, ấy là ba thọ.
Nhưng này hiền giả, có con đường, có sự thực hành để liễu tri ba thọ ấy không?
Này hiền giả, có con đường, có sự thực hành để liễu tri ba thọ ấy.
Nhưng này hiền giả, con đường ấy là gì, sự thực hành ấy là gì để liễu tri ba thọ ấy?
Này hiền giả, chính con đường tám nhánh cao quý này để liễu tri ba thọ ấy, ấy là:
chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.
Này hiền giả, ấy là con đường, ấy là sự thực hành để liễu tri ba thọ ấy.
Thật là tốt lành, này hiền giả, con đường ấy; thật là tốt lành, sự thực hành ấy để liễu tri ba thọ ấy.
Và như vậy, này Tôn giả Sāriputta, là đủ để không phóng dật."
Bài thứ bảy.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.