Tương Ưng Bộ · SN 37.20
Kinh Có Giới Hạnh
Susīlasutta — bài thứ hai mươi
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ hai mươi là bài chốt của nửa đầu phẩm hai — và nó đánh dấu một bước ngoặt về hình thức.
Có giới hạnh, và có trí tuệ — Bài thứ sáu.
Vẫn hai dòng. Nhưng chữ thay đổi không còn là một cặp đối xứng nữa: dussīla (phá giới) ở bài 10 đối với sīlavā (có giới hạnh) ở bài 20. Đó vẫn là đối xứng — nhưng một bên là phủ định, một bên là khẳng định, chứ không phải hai tiền tố a-.
Và sau bài này, cái khuôn đổi: bài 21, 22, 23 tiếp tục hai dòng, nhưng bài 24 — bài chốt phẩm — trở lại đầy đủ, với năm giới và kệ tóm tắt.
Đó là một nhịp rất rõ: ngắn dần, ngắn dần, rồi bung ra ở cuối. Và cái bung ấy là để đóng phẩm.
Có một điều đáng để ý về nội dung: giới hạnh là cái duy nhất trong năm cái mà cả hai phẩm đều đặt ở vị trí thứ tư. Phẩm một: dussīla. Phẩm hai: sīlavā.
Điều ấy không ngẫu nhiên: giới là cái nằm giữa tâm và việc làm. Ba cái đầu là tâm. Cái cuối là trí tuệ. Và cái thứ tư là chỗ tâm trở thành hành vi.
Đó là bản lề.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Nữ Nhân (Mātugāmasaṃyutta), tương ưng thứ 37.
Phẩm Phép Lặp Thứ Hai (Dutiyapeyyālavagga) — phẩm thứ hai của Tương Ưng Nữ Nhân.
Kinh Có Giới Hạnh (Susīlasutta) — bài thứ hai mươi.
"Có giới hạnh, và có trí tuệ —"
Bài thứ sáu.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.