Tương Ưng Bộ · SN 37.21
Kinh Nghe Nhiều
Bahussutasutta — bài thứ hai mươi mốt
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ hai mươi mốt là bản đảo của bài mười một — và nó là bài đầu tiên trong phẩm hai mà tôi muốn đọc kỹ hơn một chút.
Nghe nhiều, và có trí tuệ — Bài thứ bảy.
Bahussuta — nghe nhiều. Đối của appassuta — ít nghe.
Và cũng như bài 18, 19, 20, nó chỉ có hai dòng. Nhưng có một khác biệt: chữ "nghe nhiều" không phải một phủ định của "ít nghe". Nó là một từ riêng, có gốc riêng.
Appassuta = a + passa + suta (không + ít + nghe). Bahussuta = bahu + suta (nhiều + nghe).
Hai cấu trúc khác nhau cho cùng một trục. Và đó là chuyện thường trong Pali — cái đối lập không phải lúc nào cũng là phủ định.
Điều ấy có một hệ quả cho người dịch: không thể dịch máy móc theo tiền tố. Phải dịch theo nghĩa, và đôi khi phải bỏ cái đối xứng hình thức để giữ cái đối xứng nội dung.
Trong bản dịch này, tôi giữ "ít nghe" và "nghe nhiều" — đối xứng về nghĩa, không đối xứng về từ.
Và đó là một lựa chọn có giá: người đọc sẽ không thấy cái tiền tố a-. Nhưng họ sẽ thấy cái trục — và cái trục mới là điều quan trọng.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Nữ Nhân (Mātugāmasaṃyutta), tương ưng thứ 37.
Phẩm Phép Lặp Thứ Hai (Dutiyapeyyālavagga) — phẩm thứ hai của Tương Ưng Nữ Nhân.
Kinh Nghe Nhiều (Bahussutasutta) — bài thứ hai mươi mốt.
"Nghe nhiều, và có trí tuệ —"
Bài thứ bảy.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.