Tương Ưng Bộ · SN 17.3
Kinh Con Rùa
Kummasutta — bài thứ ba
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ ba kể một câu chuyện trong một gia đình rùa đã sống lâu ở một hồ nước.
Này bạn rùa, bạn chớ đi đến chỗ ấy.
Một con rùa khuyên một con rùa. Con kia vẫn đi. Thợ săn bắn trúng nó bằng cái bẫy, và nó quay về với một sợi dây bám theo sau lưng.
Đoạn đối thoại cuối là phần hay nhất của bài. Con rùa bị bắn nói mình vẫn nguyên vẹn, không bị thương tích — chỉ có một sợi dây. Con rùa kia trả lời: thế là bạn đã bị thương, thế là bạn đã bị hại; và cha ông của bạn cũng đã chết vì đúng sợi dây ấy.
Kinh không giải thích thêm. Chỉ ba chữ: sợi dây là hỷ tham. Một sợi chỉ mảnh, không đau, không chảy máu, và đủ để kéo một đời người đi.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Lợi Đắc (Lābhasakkārasaṃyutta), tương ưng thứ 17.
Phẩm Thứ Nhất (Paṭhamavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Lợi Đắc.
Kinh Con Rùa (Kummasutta) — bài thứ ba.
"Tại Sāvatthī.
Dữ dằn thay, này các tỳ-kheo, lợi đắc, cung kính và danh vọng — cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho sự chứng đạt nơi an ổn khỏi ách tối thượng.
Thuở xưa, này các tỳ-kheo, trong một hồ nước nọ có một gia đình rùa lớn đã sống lâu đời.
Rồi này các tỳ-kheo, một con rùa nói với một con rùa khác:
Này bạn rùa, bạn chớ đi đến chỗ ấy.
Nhưng này các tỳ-kheo, con rùa ấy vẫn đi đến chỗ ấy.
Và một thợ săn bắn trúng nó bằng cái bẫy.
Rồi này các tỳ-kheo, con rùa ấy đi đến chỗ con rùa kia.
Này các tỳ-kheo, con rùa kia thấy con rùa ấy từ xa đi lại.
Thấy vậy, nó nói với con rùa ấy:
Này bạn rùa, có phải bạn đã không đi đến chỗ ấy?
Này bạn rùa, tôi đã đi đến chỗ ấy.
Này bạn rùa, bạn có còn nguyên vẹn, không bị thương tích?
Này bạn rùa, tôi còn nguyên vẹn, không bị thương tích; nhưng có sợi dây này cứ bám theo sau lưng tôi.
Thật vậy, này bạn rùa, bạn đã bị thương, thật vậy bạn đã bị hại.
Vì sợi dây ấy, này bạn rùa, cha và ông của bạn đã rơi vào tai họa và diệt vong.
Này bạn rùa, bây giờ bạn hãy đi đi; từ nay bạn không còn thuộc về chúng tôi nữa.
Này các tỳ-kheo, thợ săn là tên gọi của Ma vương Ác ma.
Này các tỳ-kheo, cái bẫy là tên gọi của lợi đắc, cung kính và danh vọng.
Này các tỳ-kheo, sợi dây là tên gọi của hỷ tham.
Này các tỳ-kheo, bất cứ tỳ-kheo nào nếm vị ngọt, thèm muốn lợi đắc, cung kính và danh vọng đã sinh khởi —
này các tỳ-kheo, vị ấy được gọi là tỳ-kheo đã bị dính bẫy, đã rơi vào tai họa và diệt vong, đã trở thành kẻ bị làm theo ý muốn của Ác ma.
Như vậy đó, này các tỳ-kheo, lợi đắc, cung kính và danh vọng thật là dữ dằn, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho sự chứng đạt nơi an ổn khỏi ách tối thượng.
Vì thế, này các tỳ-kheo, các ông hãy học như vầy: Chúng ta sẽ từ bỏ lợi đắc, cung kính và danh vọng đã sinh khởi; và lợi đắc, cung kính và danh vọng đã sinh khởi sẽ không chinh phục tâm chúng ta và an trú.
Này các tỳ-kheo, các ông hãy học như vậy."
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.