Tương Ưng Bộ · SN 51.13
Kinh Định Nhờ Ước Muốn
Chandasamādhisutta — bài thứ mười ba
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài này thuộc phẩm Rung Chuyển Lâu Đài — mười bài giữa của tương ưng, nơi các công thức được phân tích thành từng chi tiết nhỏ.
Này các tỳ-kheo, nếu vị tỳ-kheo nương vào ước muốn mà được định, được nhất tâm của tâm —.
Có một chi tiết nhỏ mà quan trọng: kinh nói bốn thần túc phải được làm cho thành cỗ xe, làm cho thành nền tảng, làm cho kiên cố, làm cho quen thuộc. Bốn động từ ấy đều là động từ của nghề thợ.
Đây là bài giải thích bốn thần túc được cấu tạo ra sao. Mỗi thần túc gồm ba phần: yếu tố động lực, định, và các hành tinh cần — mà các hành tinh cần chính là bốn chánh cần. Bài này là chỗ hai bộ thuật ngữ gặp nhau.
Đọc xong, điều còn lại không phải một ý niệm mà một hướng.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Thần Túc (Iddhipādasaṃyutta), tương ưng thứ 51.
Phẩm Thứ Hai (Pāsādakampanavagga) — phẩm thứ hai của Tương Ưng Thần Túc.
Kinh Định Nhờ Ước Muốn (Chandasamādhisutta) — bài thứ mười ba.
"Này các tỳ-kheo, nếu vị tỳ-kheo nương vào ước muốn mà được định, được nhất tâm của tâm —
đây được gọi là định nhờ ước muốn.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, nắm giữ tâm, tinh cần — để cho các pháp ác, bất thiện chưa sinh không sinh khởi.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, nắm giữ tâm, tinh cần — để đoạn trừ các pháp ác, bất thiện đã sinh.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, nắm giữ tâm, tinh cần — để cho các pháp thiện chưa sinh được sinh khởi.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, nắm giữ tâm, tinh cần — để cho các pháp thiện đã sinh được an trú, không quên, tăng trưởng, sung mãn, được tu tập, đi đến viên mãn.
Những ấy được gọi là các hành tinh cần.
Như vậy, ước muốn này, định nhờ ước muốn này, và các hành tinh cần này —
đây được gọi là, này các tỳ-kheo, thần túc có định nhờ ước muốn, cùng với các hành tinh cần.
Này các tỳ-kheo, nếu vị tỳ-kheo nương vào tinh tấn mà được định, được nhất tâm của tâm —
đây được gọi là định nhờ tinh tấn.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, nắm giữ tâm, tinh cần — để cho các pháp ác, bất thiện chưa sinh không sinh khởi.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, nắm giữ tâm, tinh cần — để đoạn trừ các pháp ác, bất thiện đã sinh.
Những ấy được gọi là các hành tinh cần.
Như vậy, tinh tấn này, định nhờ tinh tấn này, và các hành tinh cần này —
đây được gọi là, này các tỳ-kheo, thần túc có định nhờ tinh tấn, cùng với các hành tinh cần.
Này các tỳ-kheo, nếu vị tỳ-kheo nương vào tâm mà được định, được nhất tâm của tâm —
đây được gọi là định nhờ tâm.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, nắm giữ tâm, tinh cần — để cho các pháp ác, bất thiện chưa sinh không sinh khởi, để đoạn trừ các pháp ác, bất thiện đã sinh, để cho các pháp thiện chưa sinh được sinh khởi,
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, nắm giữ tâm, tinh cần — để cho các pháp thiện đã sinh được an trú, không quên, tăng trưởng, sung mãn, được tu tập, đi đến viên mãn.
Những ấy được gọi là các hành tinh cần.
Như vậy, tâm này, định nhờ tâm này, và các hành tinh cần này —
đây được gọi là, này các tỳ-kheo, thần túc có định nhờ tâm, cùng với các hành tinh cần.
Này các tỳ-kheo, nếu vị tỳ-kheo nương vào quán sát mà được định, được nhất tâm của tâm —
đây được gọi là định nhờ quán sát.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, nắm giữ tâm, tinh cần — để cho các pháp ác, bất thiện chưa sinh không sinh khởi, để đoạn trừ các pháp ác, bất thiện đã sinh, để cho các pháp thiện chưa sinh được sinh khởi,
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, nắm giữ tâm, tinh cần — để cho các pháp thiện đã sinh được an trú, không quên, tăng trưởng, sung mãn, được tu tập, đi đến viên mãn.
Những ấy được gọi là các hành tinh cần.
Như vậy, quán sát này, định nhờ quán sát này, và các hành tinh cần này —
đây được gọi là, này các tỳ-kheo, thần túc có định nhờ quán sát, cùng với các hành tinh cần."
Bài thứ mười ba.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.