Kinh Do Vô Minh Làm Duyên

Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Nhân Duyên (Nidānasaṃyutta), tương ưng thứ 12.

Phẩm Kaḷāra Khattiya (Kaḷārakhattiyavagga) — phẩm thứ bốn của Tương Ưng Nhân Duyên.

Kinh Do Vô Minh Làm Duyên (Avijjāpaccayasutta) — bài thứ năm.

---

Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī.

"Này các tỳ-kheo, do vô minh làm duyên nên có hành;

do hành làm duyên nên có thức; do thức làm duyên nên có danh sắc; do danh sắc làm duyên nên có sáu xứ; do sáu xứ làm duyên nên có xúc; do xúc làm duyên nên có thọ; do thọ làm duyên nên có ái; do ái làm duyên nên có thủ; do thủ làm duyên nên có hữu; do hữu làm duyên nên có sinh; do sinh làm duyên nên có già chết, sầu, bi, khổ, ưu, não.

Như vậy là sự sinh khởi của toàn bộ khối khổ này."

Khi nghe vậy, một tỳ-kheo bạch Đức Thế Tôn:

"Bạch Thế Tôn, già chết là gì, và già chết ấy là của ai?"

"Câu hỏi ấy không hợp chỗ", Đức Thế Tôn nói. "Này tỳ-kheo, nếu ai nói 'già chết là gì, và già chết ấy là của ai?' — hay nếu ai nói 'già chết là một cái, còn cái có già chết là một cái khác' — thì cả hai cách nói ấy đều cùng một nghĩa, chỉ khác chữ."

Này tỳ-kheo, nếu có quan điểm 'linh hồn là thân xác' thì không có đời sống phạm hạnh.

Này tỳ-kheo, nếu có quan điểm 'linh hồn là một cái, thân xác là một cái khác' thì cũng không có đời sống phạm hạnh.

Này tỳ-kheo, không đi đến cả hai cực ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo:

'Do sinh làm duyên nên có già chết'."

"Bạch Thế Tôn, sinh là gì, và sinh ấy là của ai?"

"Câu hỏi ấy không hợp chỗ", Đức Thế Tôn nói. "Này tỳ-kheo, nếu ai nói 'sinh là gì, và sinh ấy là của ai?' — hay nếu ai nói 'sinh là một cái, còn cái có sinh là một cái khác' — thì cả hai cách nói ấy đều cùng một nghĩa, chỉ khác chữ."

Này tỳ-kheo, nếu có quan điểm 'linh hồn là thân xác' thì không có đời sống phạm hạnh.

Này tỳ-kheo, nếu có quan điểm 'linh hồn là một cái, thân xác là một cái khác' thì cũng không có đời sống phạm hạnh.

Này tỳ-kheo, không đi đến cả hai cực ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo:

'Do hữu làm duyên nên có sinh'."

"Bạch Thế Tôn, hữu là gì, và hữu ấy là của ai?"

"Câu hỏi ấy không hợp chỗ", Đức Thế Tôn nói. "Này tỳ-kheo, nếu ai nói 'hữu là gì, và hữu ấy là của ai?' — hay nếu ai nói 'hữu là một cái, còn cái có hữu là một cái khác' — thì cả hai cách nói ấy đều cùng một nghĩa, chỉ khác chữ."

Này tỳ-kheo, nếu có quan điểm 'linh hồn là thân xác' thì không có đời sống phạm hạnh;

này tỳ-kheo, nếu có quan điểm 'linh hồn là một cái, thân xác là một cái khác' thì cũng không có đời sống phạm hạnh.

Này tỳ-kheo, không đi đến cả hai cực ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo:

'Do thủ làm duyên nên có hữu';

'do ái làm duyên nên có thủ';

'do thọ làm duyên nên có ái';

'do xúc làm duyên nên có thọ';

'do sáu xứ làm duyên nên có xúc';

'do danh sắc làm duyên nên có sáu xứ';

'do thức làm duyên nên có danh sắc';

'do hành làm duyên nên có thức'."

"Bạch Thế Tôn, hành là gì, và hành ấy là của ai?"

"Câu hỏi ấy không hợp chỗ", Đức Thế Tôn nói. "Này tỳ-kheo, nếu ai nói 'hành là gì, và hành ấy là của ai?' — hay nếu ai nói 'hành là một cái, còn cái có hành là một cái khác' — thì cả hai cách nói ấy đều cùng một nghĩa, chỉ khác chữ."

Này tỳ-kheo, nếu có quan điểm 'linh hồn là thân xác' thì không có đời sống phạm hạnh;

này tỳ-kheo, nếu có quan điểm 'linh hồn là một cái, thân xác là một cái khác' thì cũng không có đời sống phạm hạnh.

Này tỳ-kheo, không đi đến cả hai cực ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo:

'Do vô minh làm duyên nên có hành'."

"Này tỳ-kheo, do vô minh ly tham và chấm dứt không còn dư tàn, nên những gì thuộc về xiên vẹo, quanh co, vùng vẫy ấy —

'già chết là gì, và già chết ấy là của ai', 'già chết là một cái, còn cái có già chết là một cái khác', 'linh hồn là thân xác', 'linh hồn là một cái, thân xác là một cái khác' —

tất cả những cái ấy đều bị đoạn tận, bị nhổ gốc, bị làm cho như cây thốt nốt bị chặt ngọn, bị làm cho không còn hiện hữu, không còn sinh khởi trong tương lai.

"Này tỳ-kheo, do vô minh ly tham và chấm dứt không còn dư tàn, nên những gì thuộc về xiên vẹo, quanh co, vùng vẫy ấy —

'sinh là gì, và sinh ấy là của ai', 'sinh là một cái, còn cái có sinh là một cái khác', 'linh hồn là thân xác', 'linh hồn là một cái, thân xác là một cái khác' —

tất cả những cái ấy đều bị đoạn tận, bị nhổ gốc, bị làm cho như cây thốt nốt bị chặt ngọn, bị làm cho không còn hiện hữu, không còn sinh khởi trong tương lai.

"Này tỳ-kheo, do vô minh ly tham và chấm dứt không còn dư tàn, nên những gì thuộc về xiên vẹo, quanh co, vùng vẫy ấy:

'hữu là gì, và hữu ấy là của ai';

'thủ là gì, và thủ ấy là của ai';

'ái là gì, và ái ấy là của ai';

'thọ là gì, và thọ ấy là của ai';

'xúc là gì, và xúc ấy là của ai';

'sáu xứ là gì, và sáu xứ ấy là của ai';

'danh sắc là gì, và danh sắc ấy là của ai';

'thức là gì, và thức ấy là của ai' — tất cả những cái ấy cũng đều bị đoạn tận như vậy.

"Này tỳ-kheo, do vô minh ly tham và chấm dứt không còn dư tàn, nên những gì thuộc về xiên vẹo, quanh co, vùng vẫy ấy —

'hành là gì, và hành ấy là của ai', 'hành là một cái, còn cái có hành là một cái khác', 'linh hồn là thân xác', 'linh hồn là một cái, thân xác là một cái khác' —

tất cả những cái ấy đều bị đoạn tận, bị nhổ gốc, bị làm cho như cây thốt nốt bị chặt ngọn, bị làm cho không còn hiện hữu, không còn sinh khởi trong tương lai."

Kinh Do Vô Minh Làm Duyên, bài thứ năm, đến đây là hết.