Tương Ưng Bộ · SN 22.6
Kinh Độc Cư
Paṭisallāṇasutta — bài thứ sáu
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Độc Cư (Paṭisallāṇasutta) là bài ngắn nhất của phẩm này — bảy câu, và gần như lặp lại Kinh Định.
Đổi một chữ: thay vì "hãy tu tập định", Đức Thế Tôn nói "hãy tu tập độc cư". Cùng một kết quả: người độc cư thấy đúng như thật.
Này các tỳ-kheo, hãy tu tập độc cư. Người độc cư, này các tỳ-kheo, thấy đúng như thật.
Hai bài đứng cạnh nhau nói lên một điều: định và độc cư là hai mặt của cùng một việc. Độc cư là dọn chỗ bên ngoài; định là dọn chỗ bên trong. Không có chỗ nào trống thì cái thấy vẫn là cái đang có sẵn trong đầu.
Phần còn lại — cái được thấy, cái sinh khởi, cái chấm dứt — giống hệt bài trước, đến từng chữ. Ở đây chỉ nói gọn lại, vì người nghe lúc ấy đã nghe bài trước rồi.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 22.
Phẩm Nakulapitā (Nakulapituvagga) — phẩm thứ một của Tương Ưng Đạo.
Kinh Độc Cư (Paṭisallāṇasutta) — bài thứ sáu.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī.
"Này các tỳ-kheo, hãy tu tập độc cư.
Người độc cư, này các tỳ-kheo, thấy đúng như thật.
Thấy đúng như thật cái gì?
Sự sinh khởi và sự chấm dứt của sắc, của thọ, của tưởng, của các hành, của thức.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là sự sinh khởi của sắc, của thọ, của tưởng, của các hành, của thức? Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo hoan hỷ, tán thán và bám giữ sắc; do đó sinh khởi hỷ; hỷ đối với sắc là thủ; do thủ làm duyên, có hữu; do hữu làm duyên, có sinh; do sinh làm duyên, sinh khởi già, chết, lo, bi, khổ, ưu, não. Thọ, tưởng, các hành, thức cũng vậy. Đó là sự sinh khởi.
Còn thế nào là sự chấm dứt? Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo không hoan hỷ, không tán thán, không bám giữ sắc; khi ấy hỷ đối với sắc chấm dứt; hỷ chấm dứt thì thủ chấm dứt; thủ chấm dứt thì hữu chấm dứt; hữu chấm dứt thì sinh chấm dứt; sinh chấm dứt thì già, chết, lo, bi, khổ, ưu, não chấm dứt. Thọ, tưởng, các hành, thức cũng vậy. Đó là sự chấm dứt."
Kinh Độc Cư, bài thứ sáu, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.