Tương Ưng Bộ · SN 37.6
Kinh Ghi Hận
Upanāhīsutta — bài thứ sáu
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ sáu là bài thứ hai trong chuỗi mười bài liên tiếp — và nó gần như trùng bài thứ năm.
Không có lòng tin, không biết xấu hổ, không biết sợ hãi tội lỗi, hay ghi hận, và có trí tuệ kém cỏi.
Chỉ một chữ đổi: sân hận (kodhana) thành hay ghi hận (upanāhī).
Đó là một sự phân biệt rất tinh tế, và nó đáng để dừng lại:
Kodha là cơn sân, cái đang bùng. Nó xảy ra, rồi hết. Upanāha là cái giữ lại, cái ấp trong lòng. Nó không bùng, nó nằm đó.
Hai chữ ấy không phải hai mức độ của một thứ. Chúng là hai cơ chế khác nhau: một cái bùng ra ngoài, một cái nén vào trong.
Và kinh điển luôn đặt chúng cạnh nhau, luôn theo thứ tự ấy — kodha trước, upanāha sau — vì cái thứ hai là cái thứ nhất đã nguội đi và đông lại.
Đó là lý do bài này tồn tại: không phải để lặp, mà để tách một sợi ra khỏi một búi. Nếu chỉ có bài 5, ta sẽ nghĩ sân là một thứ. Có bài 6, ta thấy sân có hai thì: thì đang cháy, và thì đã thành than.
Than thì khó dập hơn lửa.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Nữ Nhân (Mātugāmasaṃyutta), tương ưng thứ 37.
Phẩm Phép Lặp Thứ Nhất (Paṭhamapeyyālavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Nữ Nhân.
Kinh Ghi Hận (Upanāhīsutta) — bài thứ sáu.
"Này Anuruddha, người nữ hội đủ năm pháp thì sau khi thân tan rã, sau khi chết, đi vào cõi dữ, đường ác, nơi đọa lạc, địa ngục.
Năm pháp ấy là gì?
Không có lòng tin, không biết xấu hổ, không biết sợ hãi tội lỗi, hay ghi hận, và có trí tuệ kém cỏi —
Này Anuruddha, người nữ hội đủ năm pháp ấy thì sau khi thân tan rã, sau khi chết, đi vào cõi dữ, đường ác, nơi đọa lạc, địa ngục."
Bài thứ sáu.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.