Tương Ưng Bộ · SN 56.19
Kinh Giải Thích
Saṅkāsanasutta — bài kinh về vô số cách diễn đạt bốn sự thật
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Giải Thích (Saṅkāsanasutta) là bài thứ chín của Tương Ưng Tứ Đế, và là bài ngắn nhất phẩm — nhưng trả lời một câu hỏi mà nhiều người đọc kinh hay gặp: nếu sự thật chỉ có bốn, tại sao kinh điển nói về nó nhiều đến thế?
Câu trả lời nằm trong một cụm từ lặp lại bốn lần: aparimāṇā vaṇṇā aparimāṇā byañjalā aparimāṇā saṅkāsanā — vô số từ ngữ, vô số cách diễn đạt, vô số cách giải thích.
Đức Thế Tôn nói: bốn sự thật này đã được Ta công bố, và với mỗi sự thật, cách nói thì không đếm xuể. Nội dung đứng yên, cửa vào thì mở ra bốn phía.
Đọc bài này sau một chuỗi bài lặp đi lặp lại cùng một công thức, người ta hiểu vì sao bộ kinh cứ lặp: cái lặp không phải vì thiếu chữ, mà vì có quá nhiều chữ để chọn — và mỗi lần lặp là một lần chọn một cửa khác.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Tứ Đế (Saccasaṃyutta), tương ưng thứ 56.
Phẩm Chuyển Pháp Luân (Dhammacakkappavattanavagga) — phẩm thứ hai của Tương Ưng Tứ Đế.
Kinh Giải Thích (Saṅkāsanasutta) — bài thứ chín.
"'Đây là sự thật cao quý về khổ', này các tỳ-kheo, là điều Ta đã công bố.
Ở đó có vô số từ ngữ, vô số cách diễn đạt, vô số cách giải thích:
"như vậy, đây là sự thật cao quý về khổ";
rồi đến nguồn gốc của khổ: ở đó cũng có vô số từ ngữ, vô số cách diễn đạt, vô số cách giải thích — "như vậy, đây là nguồn gốc của khổ";
rồi đến sự chấm dứt của khổ: ở đó cũng có vô số từ ngữ, vô số cách diễn đạt, vô số cách giải thích — "như vậy, đây là sự chấm dứt của khổ";
"đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ, là sự thật cao quý", này các tỳ-kheo, là điều Ta đã công bố.
Ở đó có vô số từ ngữ, vô số cách diễn đạt, vô số cách giải thích:
"như vậy, đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ, là sự thật cao quý"."
Vậy nên, này các tỳ-kheo, hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là nguồn gốc của khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là sự chấm dứt của khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ"."
Kinh Giải Thích, bài thứ chín, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.