Tương Ưng Bộ · SN 56.20
Kinh Như Thật
Tathasutta — bài kinh về bốn điều như thật
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Như Thật (Tathasutta) khép phẩm Chuyển Pháp Luân, và khép bằng một câu khẳng định ngắn nhất trong cả tương ưng: bốn sự thật này là như thật, không sai khác, không thể khác.
Ba chữ ấy đứng cạnh nhau trong bản Pali — tathāni avitathāni anaññathāni — và mỗi chữ đẩy thêm một bước. "Như thật": nó là vậy. "Không sai khác": nó không phải cái khác với điều được nói. "Không thể khác": không có cách nào để nó thành ra khác.
Đọc riêng, đó là một lời tuyên bố về tính xác thực của giáo pháp. Đọc trong mạch cả phẩm — sau mười bài nói đi nói lại cùng bốn điều ấy — nó là câu chốt của một lập luận: nếu đã chỉ đúng chỗ, thì không còn chỗ nào khác để chỉ. Bài trước nói cách nói thì vô số. Bài này nói điều được nói thì chỉ một.
Cuối bài là bài kệ tóm tắt phẩm (uddāna) — bốn câu ghi tên mười bài để người tụng nhớ thứ tự, và là dấu đóng phẩm.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Tứ Đế (Saccasaṃyutta), tương ưng thứ 56.
Phẩm Chuyển Pháp Luân (Dhammacakkappavattanavagga) — phẩm thứ hai của Tương Ưng Tứ Đế.
Kinh Như Thật (Tathasutta) — bài thứ mười.
"Này các tỳ-kheo, có bốn điều này là như thật, không sai khác, không thể khác.
Bốn điều ấy là gì?
"Đây là khổ" — này các tỳ-kheo, điều ấy là như thật, không sai khác, không thể khác;
"Đây là nguồn gốc của khổ" — điều ấy là như thật, không sai khác, không thể khác;
"Đây là sự chấm dứt của khổ" — điều ấy là như thật, không sai khác, không thể khác;
"Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ" — điều ấy là như thật, không sai khác, không thể khác.
Này các tỳ-kheo, đó là bốn điều như thật, không sai khác, không thể khác.
Vậy nên, này các tỳ-kheo, hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là nguồn gốc của khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là sự chấm dứt của khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ"."
Kinh Như Thật, bài thứ mười, đến đây là hết.
Phẩm Chuyển Pháp Luân, phẩm thứ hai, đến đây là hết.
Kệ tóm tắt phẩm (uddāna) — bốn câu ghi tên mười bài để người tụng nhớ thứ tự, không phải lời dạy thêm.
Bánh xe Pháp, rồi Như Lai,
các uẩn, và sáu xứ;
hai bài ghi nhớ, vô minh,
minh, giải thích, như thật — hết phẩm.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.