Tương Ưng Bộ · SN 15.6
Kinh Hạt Cải
Sāsapasutta — bài thứ sáu
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài này là biến thể của bài trước, với một đổi thay có chủ ý: núi đá thành thành phố sắt, vải Kāsi thành hạt cải.
Đống hạt cải lớn ấy, này tỳ-kheo, sẽ đi đến chỗ cạn kiệt, hết sạch bởi cách làm ấy nhanh hơn — chứ một kiếp thì không.
Vì sao phải đổi? Vì bài trước đo độ bền của vật liệu, còn bài này đo số lượng. Một hạt cải mỗi trăm năm, từ một thành phố đầy ắp hạt cải — đó là phép đếm chậm nhất mà người ta có thể tưởng tượng, và nó vẫn nhanh hơn một kiếp.
Cái thành phố ấy được làm bằng sắt. Chi tiết này không cần thiết cho phép tính, nhưng nó làm cho hình ảnh đứng vững: hạt cải trong một cái hộp sắt, ở một nơi không mưa không nắng, không mục không tan.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Không Có Khởi Đầu (Anamataggasaṃyutta), tương ưng thứ 15.
Phẩm Một (Paṭhamavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Không Có Khởi Đầu.
Kinh Hạt Cải (Sāsapasutta) — bài thứ sáu.
"Tại Sāvatthī.
Rồi một tỳ-kheo đi đến chỗ Đức Thế Tôn; đến rồi, đảnh lễ Đức Thế Tôn và ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vị tỳ-kheo ấy thưa với Đức Thế Tôn:
Bạch Đức Thế Tôn, một kiếp dài bao lâu?
Này tỳ-kheo, một kiếp là dài.
Thật không dễ để tính ra: chừng ấy năm, hay chừng ấy trăm ngàn năm.
Bạch Đức Thế Tôn, có thể cho một ví dụ không?
Có thể, này tỳ-kheo — Đức Thế Tôn nói.
Ví như, này tỳ-kheo, một thành phố bằng sắt, dài một do-tuần, rộng một do-tuần, cao một do-tuần, đầy hạt cải đã kết thành từng viên.
Rồi một người, cứ mỗi trăm năm, lấy ra một hạt cải.
Đống hạt cải lớn ấy, này tỳ-kheo, sẽ đi đến chỗ cạn kiệt, hết sạch bởi cách làm ấy nhanh hơn — chứ một kiếp thì không.
Một kiếp dài là như vậy, này tỳ-kheo.
Và với những kiếp dài như vậy, này tỳ-kheo, các ông đã trải qua không phải một kiếp, không phải một trăm kiếp, không phải một ngàn kiếp, không phải một trăm ngàn kiếp.
Vì sao thế?
Vòng luân hồi này, này các tỳ-kheo, là không có khởi đầu có thể tìm ra. Không tìm ra được điểm khởi đầu của những chúng sinh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, chạy vòng và luân hồi.
Và chừng ấy, này các tỳ-kheo, đã đủ để nhàm chán tất cả các hành, đủ để ly tham, đủ để giải thoát."
Bài thứ sáu.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.