Tương Ưng Bộ · SN 22.23
Kinh Hiểu Rõ Trọn Vẹn
Pariññasutta — bài thứ hai
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Hiểu Rõ Trọn Vẹn (Pariññasutta) là bài ngắn nhất phẩm, và cũng là bài định nghĩa rõ nhất một chữ hay bị dịch mờ: pariññā.
Này các tỳ-kheo, ta sẽ giảng cho các ông về những pháp cần được hiểu rõ trọn vẹn, và về sự hiểu rõ trọn vẹn.
Pháp cần hiểu rõ là năm uẩn — sắc, thọ, tưởng, các hành, thức. Sự hiểu rõ trọn vẹn thì kinh định nghĩa gọn: sự chấm dứt tham, sự chấm dứt sân, sự chấm dứt si.
Chỗ này đáng dừng lại, vì nó khác với cách ta thường nghĩ về "hiểu". Hiểu thường được hình dung là biết thêm, nắm thêm, mô tả được. Ở đây hiểu rõ lại được đo bằng cái gì đã lặng đi — tham, sân, si. Không phải biết nhiều hơn về năm uẩn, mà là không còn bị chúng kéo.
Nói cách khác: bài này không hỏi "bạn hiểu năm uẩn tới đâu", mà hỏi "còn bao nhiêu tham sân si trong bạn khi bạn nhìn chúng".
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Uẩn (Khandhasaṃyutta), tương ưng thứ 22.
Phẩm Gánh Nặng (Bhāravagga) — phẩm thứ ba của Tương Ưng Uẩn.
Kinh Hiểu Rõ Trọn Vẹn (Pariññasutta) — bài thứ hai.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī.
"Này các tỳ-kheo, ta sẽ giảng cho các ông về những pháp cần được hiểu rõ trọn vẹn, và về sự hiểu rõ trọn vẹn.
Hãy nghe.
Và này các tỳ-kheo, những pháp nào cần được hiểu rõ trọn vẹn?
Sắc là pháp cần được hiểu rõ trọn vẹn; thọ là pháp cần được hiểu rõ trọn vẹn; tưởng là pháp cần được hiểu rõ trọn vẹn; các hành là pháp cần được hiểu rõ trọn vẹn; thức là pháp cần được hiểu rõ trọn vẹn.
Này các tỳ-kheo, đây gọi là những pháp cần được hiểu rõ trọn vẹn.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là sự hiểu rõ trọn vẹn?
Đó là sự chấm dứt tham, sự chấm dứt sân, sự chấm dứt si.
Này các tỳ-kheo, đây gọi là sự hiểu rõ trọn vẹn."
Kinh Hiểu Rõ Trọn Vẹn, bài thứ hai, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.