Tương Ưng Bộ · SN 22.24
Kinh Thắng Trí
Abhijānasutta — bài thứ ba
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Thắng Trí (Abhijānasutta) là bài nói bằng thể phủ định, và vì thế mà rõ hơn hẳn.
Này các tỳ-kheo, không thắng tri sắc, không hiểu rõ sắc, không ly tham đối với sắc, không từ bỏ sắc, thì không thể chấm dứt khổ.
Rồi thọ, tưởng, các hành, thức. Nửa sau đổi sang thể khẳng định: thắng tri, hiểu rõ, ly tham, từ bỏ thì có thể chấm dứt khổ.
Bốn động từ ấy đi thành một chuỗi, và trật tự không tùy tiện: thắng tri (biết thẳng vào nó) → hiểu rõ (hiểu tới cùng) → ly tham (nhạt dần) → từ bỏ (buông). Không nhảy được bước nào.
Điều bài này nói thêm so với bài trước: hiểu rõ không phải chuyện của trí nhớ. Nó là một chuỗi có hệ quả, và hệ quả cuối cùng đo được — khổ có chấm dứt hay không.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Uẩn (Khandhasaṃyutta), tương ưng thứ 22.
Phẩm Gánh Nặng (Bhāravagga) — phẩm thứ ba của Tương Ưng Uẩn.
Kinh Thắng Trí (Abhijānasutta) — bài thứ ba.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī.
"Này các tỳ-kheo, không thắng tri sắc, không hiểu rõ sắc, không ly tham đối với sắc, không từ bỏ sắc, thì không thể chấm dứt khổ;
không thắng tri thọ, không hiểu rõ thọ, không ly tham đối với thọ, không từ bỏ thọ, thì không thể chấm dứt khổ;
không thắng tri tưởng, không hiểu rõ tưởng, không ly tham đối với tưởng, không từ bỏ tưởng, thì không thể chấm dứt khổ;
không thắng tri các hành, không hiểu rõ các hành, không ly tham đối với các hành, không từ bỏ các hành, thì không thể chấm dứt khổ;
không thắng tri thức, không hiểu rõ thức, không ly tham đối với thức, không từ bỏ thức, thì không thể chấm dứt khổ.
Nhưng này các tỳ-kheo, thắng tri sắc, hiểu rõ sắc, ly tham đối với sắc, từ bỏ sắc, thì có thể chấm dứt khổ;
thắng tri thọ, hiểu rõ thọ, ly tham đối với thọ, từ bỏ thọ, thì có thể chấm dứt khổ;
thắng tri tưởng, hiểu rõ tưởng, ly tham đối với tưởng, từ bỏ tưởng, thì có thể chấm dứt khổ;
thắng tri các hành, hiểu rõ các hành, ly tham đối với các hành, từ bỏ các hành, thì có thể chấm dứt khổ;
thắng tri thức, hiểu rõ thức, ly tham đối với thức, từ bỏ thức, thì có thể chấm dứt khổ."
Kinh Thắng Trí, bài thứ ba, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.