Tương Ưng Bộ · SN 22.25
Kinh Tham và Dục
Chandarāgasutta — bài thứ bốn
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Tham và Dục (Chandarāgasutta) là bài ngắn nhất và trực tiếp nhất trong phẩm: không phân tích, không lập luận, chỉ một mệnh lệnh.
Này các tỳ-kheo, tham và dục đối với sắc — hãy từ bỏ nó.
Rồi thọ, tưởng, các hành, thức. Mỗi lần, một câu thứ hai giải thích hệ quả: như vậy sắc ấy được từ bỏ, bị chặt tận gốc, như cây cau bị đốn, không còn tồn tại, không còn sinh khởi về sau.
Cách nói "chặt tận gốc" rất đáng chú ý. Bài này không nói "hãy bớt tham" hay "hãy thấy tham là khổ". Nó nói từ bỏ tham và dục đối với năm uẩn — tức là không phải bỏ năm uẩn, mà bỏ cái dính vào chúng. Cái cây vẫn ở đấy trong lúc bạn đang đốn; cái bị đốn là rễ.
Đọc liền ba bài 22.23–22.25 thì thấy chúng là một mũi tên chỉ về cùng một chỗ: hiểu rõ được đo bằng diệt tham sân si (23), hiểu rõ có khả thi hay không đo bằng có từ bỏ hay không (24), và cái phải từ bỏ có tên cụ thể: chandarāga (25).
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Uẩn (Khandhasaṃyutta), tương ưng thứ 22.
Phẩm Gánh Nặng (Bhāravagga) — phẩm thứ ba của Tương Ưng Uẩn.
Kinh Tham và Dục (Chandarāgasutta) — bài thứ bốn.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī.
"Này các tỳ-kheo, tham và dục đối với sắc — hãy từ bỏ nó.
Như vậy sắc ấy được từ bỏ, bị chặt tận gốc, như cây cau bị đốn, không còn tồn tại, không còn sinh khởi về sau.
Tham và dục đối với thọ — hãy từ bỏ nó.
Như vậy thọ ấy được từ bỏ, bị chặt tận gốc, như cây cau bị đốn, không còn tồn tại, không còn sinh khởi về sau.
Tham và dục đối với tưởng — hãy từ bỏ nó.
Như vậy tưởng ấy được từ bỏ, bị chặt tận gốc, như cây cau bị đốn, không còn tồn tại, không còn sinh khởi về sau.
Tham và dục đối với các hành — hãy từ bỏ nó.
Như vậy các hành ấy được từ bỏ, bị chặt tận gốc, như cây cau bị đốn, không còn tồn tại, không còn sinh khởi về sau.
Tham và dục đối với thức — hãy từ bỏ nó.
Như vậy thức ấy được từ bỏ, bị chặt tận gốc, như cây cau bị đốn, không còn tồn tại, không còn sinh khởi về sau."
Kinh Tham và Dục, bài thứ tư, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.