Tương Ưng Bộ · SN 22.29
Kinh Hoan Hỷ
Abhinandanasutta — bài thứ tám
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Hoan Hỷ (Abhinandanasutta) là một câu nói có thể làm người đọc giật mình.
Này các tỳ-kheo, nếu các ông hoan hỷ với sắc, thì các ông hoan hỷ với khổ. Nếu hoan hỷ với khổ, thì ta nói rằng các ông không thoát khỏi khổ.
Chữ "hoan hỷ" ở đây không phải chuyện vui buồn thông thường. Nó là abhinandati — cái động tác tâm lý mà cả phẩm này đang bóc: chào đón, ừ phải rồi, nữa đi. Chính động tác ấy là chỗ bám.
Lập luận gọn đến mức khó chịu: năm uẩn là khổ (đã chứng minh ở phẩm trước). Hoan hỷ với chúng tức là hoan hỷ với khổ. Và ai hoan hỷ với khổ thì còn ở trong khổ.
Nửa sau đổi dấu, cùng một cấu trúc: không hoan hỷ với sắc → không hoan hỷ với khổ → thoát khỏi khổ.
Điều đáng chú ý là kinh không bảo phải ghét sắc, phải tránh sắc. Chỉ nói: đừng chào đón nó. Không ghét, không mời — chỉ là không mở cửa.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Uẩn (Khandhasaṃyutta), tương ưng thứ 22.
Phẩm Gánh Nặng (Bhāravagga) — phẩm thứ ba của Tương Ưng Uẩn.
Kinh Hoan Hỷ (Abhinandanasutta) — bài thứ tám.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī.
"Này các tỳ-kheo, nếu các ông hoan hỷ với sắc, thì các ông hoan hỷ với khổ.
Nếu hoan hỷ với khổ, thì ta nói rằng các ông không thoát khỏi khổ.
Nếu các ông hoan hỷ với thọ, thì các ông hoan hỷ với khổ.
Nếu các ông hoan hỷ với tưởng, thì các ông hoan hỷ với khổ.
Nếu các ông hoan hỷ với các hành, thì các ông hoan hỷ với khổ.
Nếu các ông hoan hỷ với thức, thì các ông hoan hỷ với khổ.
Nếu hoan hỷ với khổ, thì ta nói rằng các ông không thoát khỏi khổ.
Nếu các ông không hoan hỷ với sắc, thì các ông không hoan hỷ với khổ.
Nếu không hoan hỷ với khổ, thì ta nói rằng các ông thoát khỏi khổ.
Nếu các ông không hoan hỷ với thọ, thì các ông không hoan hỷ với khổ.
Nếu các ông không hoan hỷ với tưởng, thì các ông không hoan hỷ với khổ.
Nếu các ông không hoan hỷ với các hành, thì các ông không hoan hỷ với khổ.
Nếu các ông không hoan hỷ với thức, thì các ông không hoan hỷ với khổ.
Nếu không hoan hỷ với khổ, thì ta nói rằng các ông thoát khỏi khổ."
Kinh Hoan Hỷ, bài thứ tám, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.