Tương Ưng Bộ · SN 49.17
Kinh Hương Lõi
Sārasutta — bài thứ mười bảy
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài này thuộc phẩm Không Dễ Duôi — mười bài, mỗi bài mở bằng một hình ảnh so sánh rồi khép lại bằng cùng một câu về sự không dễ duôi.
Này các tỳ-kheo, trong các hương lõi, hương của cây chiên-đàn đỏ được gọi là bậc tối thượng — hương của nó được gọi là bậc tối thượng trong các hương lõi.
Có một chi tiết nhỏ mà dễ bỏ qua: trong cả bốn câu, chủ thể không phải là cái tôi mà là vị tỳ-kheo. Kinh không nói tôi sẽ chặn, nó nói vị ấy khởi lên ước muốn. Sự khác biệt ấy là toàn bộ khác biệt giữa một nỗ lực và một sự chiếm hữu.
Ví dụ ở đây là hương lõi: trong các hương lõi, hương của cây chiên-đàn đỏ là bậc tối thượng. Lõi là phần trong cùng của cây — chỗ mà người ta phải bỏ đi nhiều lớp mới tới.
Một lần nữa, cùng một việc, cùng một câu. Sự lặp lại chính là lời dạy.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Chánh Cần (Sammappadhānasaṃyutta), tương ưng thứ 49.
Phẩm Thứ Hai (Appamādavagga) — phẩm thứ hai của Tương Ưng Chánh Cần.
Kinh Hương Lõi (Sārasutta) — bài thứ mười bảy.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, trong các hương lõi, hương của cây chiên-đàn đỏ được gọi là bậc tối thượng — hương của nó được gọi là bậc tối thượng trong các hương lõi.
Cũng vậy, này các tỳ-kheo, mọi pháp thiện đều lấy không dễ duôi làm gốc, đều hội tụ về không dễ duôi; không dễ duôi được gọi là bậc tối thượng trong các pháp ấy.
Này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo không dễ duôi thì có thể chờ đợi điều này: sẽ tu tập bốn chánh cần, sẽ làm cho chúng sung mãn.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là vị tỳ-kheo không dễ duôi tu tập bốn chánh cần, làm cho chúng sung mãn?
Này các tỳ-kheo, ở đây vị tỳ-kheo khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để cho các pháp ác, bất thiện chưa sinh không sinh khởi.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để đoạn trừ các pháp ác, bất thiện đã sinh.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để cho các pháp thiện chưa sinh được sinh khởi.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để cho các pháp thiện đã sinh được an trú, không quên, tăng trưởng, sung mãn, được tu tập, đi đến viên mãn.
Như vậy, này các tỳ-kheo, là vị tỳ-kheo không dễ duôi tu tập bốn chánh cần, làm cho chúng sung mãn."
Bài thứ mười bảy.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.