Tương Ưng Bộ · SN 49.38
Kinh Hữu
Bhavasutta — bài thứ ba mươi tám
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Đây là cách kinh mở rộng phạm vi của một pháp: cùng một việc làm, nhưng đặt vào nhiều chỗ khác nhau trong tâm.
Này các tỳ-kheo, có ba sự hữu này.
Tên gọi của tương ưng này — Chánh Cần — thường được dịch là sự cố gắng đúng. Nhưng chữ cần trong tiếng Việt còn mang nghĩa chuyên cần, không bỏ dở. Và có lẽ nghĩa thứ hai ấy gần với điều kinh đang nói hơn.
Ba sự hữu là: hữu dục, hữu sắc, hữu vô sắc. Ba chỗ mà một người có thể tái sinh — và cũng là ba chỗ mà tâm có thể đang ở ngay bây giờ.
Bài này khép lại bằng đúng câu mà mọi bài trước đã nói. Không có gì mới, và đó là chủ ý.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Chánh Cần (Sammappadhānasaṃyutta), tương ưng thứ 49.
Phẩm Thứ Tư (Esanāvagga) — phẩm thứ tư của Tương Ưng Chánh Cần.
Kinh Hữu (Bhavasutta) — bài thứ ba mươi tám.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, có ba sự hữu này.
Ba ấy là gì?
Hữu dục, hữu sắc, hữu vô sắc —
đó là ba sự hữu.
Để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ ba sự hữu ấy, bốn chánh cần cần được tu tập.
Bốn chánh cần ấy là gì?
Này các tỳ-kheo, ở đây vị tỳ-kheo khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để cho các pháp ác, bất thiện chưa sinh không sinh khởi.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để đoạn trừ các pháp ác, bất thiện đã sinh.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để cho các pháp thiện chưa sinh được sinh khởi.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để cho các pháp thiện đã sinh được an trú, không quên, tăng trưởng, sung mãn, được tu tập, đi đến viên mãn.
Để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ ba sự hữu ấy, bốn chánh cần này cần được tu tập."
Bài thứ ba mươi tám.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.