Tương Ưng Bộ · SN 49.39
Kinh Khổ Tánh
Dukkhatāsutta — bài thứ ba mươi chín
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài này thuộc phẩm Tầm Cầu — mười bài, mỗi bài nêu một nhóm pháp rồi nói rằng để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ nhóm pháp ấy, bốn chánh cần cần được tu tập.
Này các tỳ-kheo, có ba khổ tánh này.
Cấu trúc của mỗi bài là ba lớp: một hình ảnh, một câu áp dụng, và bốn câu định nghĩa. Ba lớp ấy không giải thích lẫn nhau; chúng đứng cạnh nhau, và người đọc phải tự nối.
Ba khổ tánh là: khổ khổ tánh, hành khổ tánh, hoại khổ tánh. Đây là cách phân loại khổ theo nguồn gốc: khổ vì đau, khổ vì bị làm, khổ vì đổi thay.
Đến đây thì hình ảnh đã làm xong phần việc của nó, và phần còn lại thuộc về người đọc.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Chánh Cần (Sammappadhānasaṃyutta), tương ưng thứ 49.
Phẩm Thứ Tư (Esanāvagga) — phẩm thứ tư của Tương Ưng Chánh Cần.
Kinh Khổ Tánh (Dukkhatāsutta) — bài thứ ba mươi chín.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, có ba khổ tánh này.
Ba ấy là gì?
Khổ khổ tánh, hành khổ tánh, hoại khổ tánh —
đó là ba khổ tánh.
Để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ ba khổ tánh ấy, bốn chánh cần cần được tu tập.
Bốn chánh cần ấy là gì?
Này các tỳ-kheo, ở đây vị tỳ-kheo khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để cho các pháp ác, bất thiện chưa sinh không sinh khởi.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để đoạn trừ các pháp ác, bất thiện đã sinh.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để cho các pháp thiện chưa sinh được sinh khởi.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để cho các pháp thiện đã sinh được an trú, không quên, tăng trưởng, sung mãn, được tu tập, đi đến viên mãn.
Để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ ba khổ tánh ấy, bốn chánh cần này cần được tu tập."
Bài thứ ba mươi chín.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.