Tương Ưng Bộ · SN 45.164
Kinh Hữu
Bhavasutta — bài thứ một trăm sáu mươi tư
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Hữu (Bhavasutta) liệt kê ba cõi mà một chúng sinh có thể tái sinh vào: dục hữu (cõi của ham muốn), sắc hữu (cõi có hình sắc, như các tầng thiền sắc giới), vô sắc hữu (cõi không hình sắc).
Điều đáng chú ý: cả ba đều gọi là bhava — "sự trở thành, sự hiện hữu". Kinh không nói cõi nào tốt hơn cõi nào; nó nói cả ba đều là chỗ để trở thành, và cái đang được gỡ chính là sự trở thành ấy.
Đây là lý do con đường tám nhánh được tu tập "để đoạn trừ ba hữu" — không phải để đi từ cõi thấp lên cõi cao, mà để thôi bị đẩy vào bất kỳ cõi nào.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Tầm Cầu (Esanāpeyyālavagga) — phẩm thứ mười ba của Tương Ưng Đạo.
Kinh Hữu (Bhavasutta) — bài thứ một trăm sáu mươi tư.
"Này các tỳ-kheo, có ba hữu.
Ba ấy là gì?
Dục hữu, sắc hữu, vô sắc hữu —
đó là ba hữu.
Để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ ba hữu ấy, con đường tám nhánh cao quý cần được tu tập. Con đường tám nhánh cao quý ấy là gì? Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu chánh kiến — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh tư duy — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh ngữ — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh nghiệp — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh mạng — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh tinh tấn — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh niệm — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh định — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ. Để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ ba hữu ấy, con đường tám nhánh cao quý này cần được tu tập."
Kinh Hữu, bài thứ một trăm sáu mươi tư, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.