Tương Ưng Bộ · SN 45.165
Kinh Khổ Tánh
Dukkhatāsutta — bài thứ một trăm sáu mươi lăm
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Khổ Tánh (Dukkhatāsutta) chia cái khổ thành ba loại — và đây là một trong những chỗ kinh Pali chính xác đến mức khô khan.
Khổ khổ tánh: cái khổ vốn đã là khổ — đau, bệnh, chết. Hành khổ tánh: cái khổ nằm trong sự vận hành — mọi thứ bị tạo tác đều không đứng yên, và chính sự không đứng yên ấy là khổ. Hoại khổ tánh: cái khổ của sự hư hoại — ngay cả hạnh phúc, vì nó sẽ đổi.
Ba lớp này không cạnh tranh nhau; chúng lồng vào nhau. Cái thứ hai là cái khó thấy nhất, vì nó không đau — nó chỉ không yên.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Tầm Cầu (Esanāpeyyālavagga) — phẩm thứ mười ba của Tương Ưng Đạo.
Kinh Khổ Tánh (Dukkhatāsutta) — bài thứ một trăm sáu mươi lăm.
"Này các tỳ-kheo, có ba khổ tánh.
Ba ấy là gì?
Khổ khổ tánh, hành khổ tánh, hoại khổ tánh —
đó là ba khổ tánh.
Để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ ba khổ tánh ấy, con đường tám nhánh cao quý cần được tu tập. Con đường tám nhánh cao quý ấy là gì? Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu chánh kiến — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh tư duy — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh ngữ — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh nghiệp — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh mạng — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh tinh tấn — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh niệm — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh định — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ. Để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ ba khổ tánh ấy, con đường tám nhánh cao quý này cần được tu tập."
Kinh Khổ Tánh, bài thứ một trăm sáu mươi lăm, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.