Tương Ưng Bộ · SN 37.11
Kinh Ít Nghe
Appassutasutta — bài thứ mười một
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ mười một đi vào nhóm ba bài về sự học — và nó là bài ngắn nhất trong nhóm, nhưng chữ của nó thì nặng.
Không có lòng tin, không biết xấu hổ, không biết sợ hãi tội lỗi, ít nghe, và có trí tuệ kém cỏi.
Appassuta — ít nghe, nghe ít. Chữ suta là cái đã được nghe, và trong ngữ cảnh kinh điển nó không chỉ là nghe. Nó là cái đã được học, đã được ghi nhớ, đã được truyền.
Appassuta không phải người không thông minh. Nó là người chưa được nghe giáo lý. Và trong một nền văn hóa truyền khẩu, không nghe nghĩa là không có gì cả — vì không có sách để đọc lại.
Đó là lý do chữ này đứng cạnh trí tuệ thay vì đứng riêng. Nghe và hiểu là hai bước của cùng một việc, và thiếu bước đầu thì bước sau không xảy ra.
Có một điều rất hiện đại ở đây: kinh này coi sự học là một phẩm chất đạo đức, không phải một lợi thế. Ít nghe nằm cùng danh sách với không có lòng tin và phá giới.
Và bài 21 — ở phẩm sau — sẽ đảo lại: bahussuto ca hoti, paññavā ca hoti — nghe nhiều, và có trí tuệ. Cùng một cặp, hai chiều.
Đó là toàn bộ phương pháp của tương ưng này: lấy một chữ, đặt nó hai chiều, và để người đọc thấy nó không trung tính.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Nữ Nhân (Mātugāmasaṃyutta), tương ưng thứ 37.
Phẩm Phép Lặp Thứ Nhất (Paṭhamapeyyālavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Nữ Nhân.
Kinh Ít Nghe (Appassutasutta) — bài thứ mười một.
"Này Anuruddha, người nữ hội đủ năm pháp thì sau khi thân tan rã, sau khi chết, đi vào cõi dữ, đường ác, nơi đọa lạc, địa ngục.
Năm pháp ấy là gì?
Không có lòng tin, không biết xấu hổ, không biết sợ hãi tội lỗi, ít nghe, và có trí tuệ kém cỏi —
Này Anuruddha, người nữ hội đủ năm pháp ấy thì sau khi thân tan rã, sau khi chết, đi vào cõi dữ, đường ác, nơi đọa lạc, địa ngục."
Bài thứ mười một.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.