Tương Ưng Bộ · SN 22.125
Kinh Kappa (II)
Dutiyakappasutta — bài thứ mười ba
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Kappa (II) (Dutiyakappasutta) là bài khép phẩm Người Thuyết Pháp, và nó đổi một chữ cuối cùng: không chỉ "biết và thấy", mà "được giải thoát nhờ không chấp thủ".
Này Kappa, sắc gì cũng vậy... hãy thấy đúng như thật như vậy — và được giải thoát nhờ không chấp thủ.
Đó là toàn bộ bài: cùng phép quán, nhưng kết quả được nói thẳng ra. Không còn "để không dựng lên tôi", mà là giải thoát.
Rồi bài kệ tóm tắt phẩm: vô minh, minh, hai bài người thuyết pháp, trói buộc, hai bài được hỏi, kiết sử, chấp thủ, giới, học nhiều, và hai bài Kappa.
Mười ba bài, một phẩm — và điều đáng nhớ là cả phẩm này trả lời đúng một câu hỏi: ai là người thật sự nói pháp? Câu trả lời không phải "người nói hay", mà là người nói để mình và người khác bớt tham — và cuối cùng, người đã được giải thoát nhờ không chấp thủ.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Uẩn (Khandhasaṃyutta), tương ưng thứ 22.
Phẩm Người Thuyết Pháp (Dhammakathikavagga) — phẩm thứ bảy của Tương Ưng Uẩn.
Kinh Kappa (II) (Dutiyakappasutta) — bài thứ mười ba.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī.
Bấy giờ Tôn giả Kappa ngồi xuống một bên và bạch Đức Thế Tôn:
"Bạch Thế Tôn, phải biết và thấy thế nào để tâm được thoát khỏi sự dựng lên 'tôi', sự dựng lên 'của tôi', và ngã mạn đối với thân có thức này và đối với mọi dấu hiệu bên ngoài?"
"Này Kappa, sắc gì cũng vậy — quá khứ, vị lai hay hiện tại; trong hay ngoài; thô hay tế; thấp hay cao; xa hay gần — sau khi thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ rằng: 'Đây không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải tự ngã của tôi.', vị ấy được giải thoát nhờ không chấp thủ.
Thọ gì cũng vậy — sau khi thấy đúng như thật rằng: 'Đây không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải tự ngã của tôi.', vị ấy được giải thoát nhờ không chấp thủ.
Tưởng gì cũng vậy — sau khi thấy đúng như thật rằng: 'Đây không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải tự ngã của tôi.', vị ấy được giải thoát nhờ không chấp thủ.
Các hành gì cũng vậy — sau khi thấy đúng như thật rằng: 'Đây không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải tự ngã của tôi.', vị ấy được giải thoát nhờ không chấp thủ.
Thức gì cũng vậy — quá khứ, vị lai hay hiện tại; trong hay ngoài; thô hay tế; thấp hay cao; xa hay gần — sau khi thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ rằng: 'Đây không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải tự ngã của tôi.', vị ấy được giải thoát nhờ không chấp thủ.
Đó là cách biết và thấy để tâm được thoát khỏi sự dựng lên 'tôi', sự dựng lên 'của tôi', và ngã mạn đối với thân có thức này và đối với mọi dấu hiệu bên ngoài."
Kinh Kappa (II), bài thứ mười ba, đến đây là hết.
Phẩm Người Thuyết Pháp, phẩm thứ hai của Phần Năm Mươi Cuối, đến đây là hết.
Kệ tóm tắt phẩm:
Vô minh, minh, hai bài người thuyết pháp,
trói buộc, hai bài được hỏi;
kiết sử, chấp thủ,
giới, học nhiều, và hai bài Kappa.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.