Tương Ưng Bộ · SN 22.124
Kinh Kappa
Kappasutta — bài thứ mười hai
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Kappa (Kappasutta) quay lại câu hỏi quen thuộc — biết và thấy thế nào để không còn dựng lên "tôi" — nhưng lần này người hỏi là Tôn giả Kappa.
Câu trả lời vẫn là công thức: thấy sắc, thọ, tưởng, các hành, thức — quá khứ, vị lai, hiện tại; trong, ngoài; thô, tế; thấp, cao; xa, gần — đúng như thật là không phải của tôi, không phải là tôi, không phải tự ngã của tôi.
Bài này ngắn, nhưng nó đứng ở một chỗ đặc biệt trong phẩm: sau mười bài nói về ai thuyết pháp, ai thực hành, ai đã chứng, bài này quay lại chính cái thấy — như để nhắc rằng mọi thứ khác chỉ là hệ quả.
Và nó cũng là bài mở đầu cho hai bài cuối, nơi câu hỏi ấy được hỏi hai lần theo hai cách khác nhau.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Uẩn (Khandhasaṃyutta), tương ưng thứ 22.
Phẩm Người Thuyết Pháp (Dhammakathikavagga) — phẩm thứ bảy của Tương Ưng Uẩn.
Kinh Kappa (Kappasutta) — bài thứ mười hai.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī.
Bấy giờ Tôn giả Kappa đi đến chỗ Đức Thế Tôn, đảnh lễ Ngài, ngồi xuống một bên và bạch:
"Bạch Thế Tôn, phải biết và thấy thế nào để không còn sự dựng lên 'tôi', không còn sự dựng lên 'của tôi', không còn khuynh hướng ngã mạn đối với thân có thức này và đối với mọi dấu hiệu bên ngoài?"
"Này Kappa, sắc gì cũng vậy — quá khứ, vị lai hay hiện tại; trong hay ngoài; thô hay tế; thấp hay cao; xa hay gần — hết thảy sắc ấy hãy thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ rằng: 'Đây không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải tự ngã của tôi.'
Thọ gì cũng vậy — hết thảy thọ ấy hãy thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ rằng: 'Đây không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải tự ngã của tôi.'
Tưởng gì cũng vậy — hết thảy tưởng ấy hãy thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ rằng: 'Đây không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải tự ngã của tôi.'
Các hành gì cũng vậy — hết thảy các hành ấy hãy thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ rằng: 'Đây không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải tự ngã của tôi.'
Thức gì cũng vậy — quá khứ, vị lai hay hiện tại; trong hay ngoài; thô hay tế; thấp hay cao; xa hay gần — hết thảy thức ấy hãy thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ rằng: 'Đây không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải tự ngã của tôi.'
Đó là cách biết và thấy để không còn sự dựng lên 'tôi', không còn sự dựng lên 'của tôi', không còn khuynh hướng ngã mạn đối với thân có thức này và đối với mọi dấu hiệu bên ngoài."
Kinh Kappa, bài thứ mười hai, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.