Tương Ưng Bộ · SN 37.8
Kinh Keo Kiệt
Maccharīsutta — bài thứ tám
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ tám là bài đầu tiên trong chuỗi này có một khác biệt về hình thức — và khác biệt ấy đáng để ý.
Bài 5, 6, 7 đều nói đủ câu: "hội đủ năm pháp thì sau khi thân tan rã, sau khi chết, đi vào cõi dữ, đường ác, nơi đọa lạc, địa ngục" — hai lần, một ở đầu một ở cuối.
Bài 8 rút gọn lần thứ nhất, rồi lặp lại nguyên câu đầy đủ ở cuối:
Không có lòng tin, không biết xấu hổ, không biết sợ hãi tội lỗi, keo kiệt, và có trí tuệ kém cỏi — Này Anuruddha, người nữ hội đủ năm pháp ấy thì sau khi thân tan rã, sau khi chết, đi vào cõi dữ, đường ác, nơi đọa lạc, địa ngục. Này Anuruddha, người nữ hội đủ năm pháp ấy thì sau khi thân tan rã, sau khi chết, đi vào cõi dữ, đường ác, nơi đọa lạc, địa ngục.
Hai câu giống hệt nhau, liền nhau. Đó là một dấu vết rõ ràng của quá trình rút gọn: người biên tập cắt bớt một chỗ, và để lại một câu lặp.
Trong bản dịch này, tôi giữ nguyên sự lặp ấy. Không phải vì nó hay, mà vì nó thật.
Và nó dạy một điều về cách đọc kinh Pali: những chỗ lặp không phải lỗi in. Chúng là dấu vết của một quá trình — người ta đọc, chép, rút gọn, và đôi khi để sót.
Đọc kinh là đọc một văn bản có lịch sử. Và lịch sử ấy hiện ra ở những chỗ như thế này.
Keo kiệt — maccharī — là chữ thứ tư trong chuỗi. Nó khác ganh tị: ganh tị muốn người khác không có, keo kiệt không muốn chia cái mình có. Hai cái bổ sung nhau, và cùng một gốc: cái tôi sợ mất phần.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Nữ Nhân (Mātugāmasaṃyutta), tương ưng thứ 37.
Phẩm Phép Lặp Thứ Nhất (Paṭhamapeyyālavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Nữ Nhân.
Kinh Keo Kiệt (Maccharīsutta) — bài thứ tám.
"Này Anuruddha, người nữ hội đủ năm pháp thì sau khi thân tan rã, sau khi chết, đi vào cõi dữ, đường ác, nơi đọa lạc, địa ngục.
Năm pháp ấy là gì?
Không có lòng tin, không biết xấu hổ, không biết sợ hãi tội lỗi, keo kiệt, và có trí tuệ kém cỏi —
Này Anuruddha, người nữ hội đủ năm pháp ấy thì sau khi thân tan rã, sau khi chết, đi vào cõi dữ, đường ác, nơi đọa lạc, địa ngục.
Này Anuruddha, người nữ hội đủ năm pháp ấy thì sau khi thân tan rã, sau khi chết, đi vào cõi dữ, đường ác, nơi đọa lạc, địa ngục."
Bài thứ tám.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.