Tương Ưng Bộ · SN 22.19
Kinh Khổ do Nhân Duyên
Sahetudukkhasutta — bài thứ tám
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Khổ do Nhân Duyên (Sahetudukkhasutta) là bài 18 đổi một chữ: vô thường → khổ.
Cùng một lập luận lùi một bước, nhưng câu hỏi cuối đổi hẳn sắc thái:
Sắc là khổ. Nhân và duyên nào làm sinh ra sắc, cái ấy cũng khổ. Sắc được sinh ra từ cái khổ, làm sao có thể là hạnh phúc?
Chữ cuối bài 18 là "làm sao có thể thường", bài này là "làm sao có thể là hạnh phúc". Cùng một cấu trúc, nhưng một bên nói về thời gian, một bên nói về cảm giác. Đó là lý do hai bài phải đứng riêng chứ không gộp: "không giữ được" và "không êm" là hai chuyện khác nhau, dù cùng một gốc.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 22.
Phẩm Vô Thường (Aniccavagga) — phẩm thứ hai của Tương Ưng Đạo.
Kinh Khổ do Nhân Duyên (Sahetudukkhasutta) — bài thứ tám.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī.
"Này các tỳ-kheo, sắc là khổ.
Nhân nào, duyên nào làm sinh ra sắc, cái ấy cũng khổ.
Sắc được sinh ra từ cái khổ, làm sao có thể là hạnh phúc?
Thọ là khổ. Nhân nào, duyên nào làm sinh ra thọ, cái ấy cũng khổ. Thọ được sinh ra từ cái khổ, làm sao có thể là hạnh phúc?
Tưởng là khổ. Nhân nào, duyên nào làm sinh ra tưởng, cái ấy cũng khổ. Tưởng được sinh ra từ cái khổ, làm sao có thể là hạnh phúc?
Các hành là khổ. Nhân nào, duyên nào làm sinh ra các hành, cái ấy cũng khổ. Các hành được sinh ra từ cái khổ, làm sao có thể là hạnh phúc?
Thức là khổ.
Nhân nào, duyên nào làm sinh ra thức, cái ấy cũng khổ.
Thức được sinh ra từ cái khổ, làm sao có thể là hạnh phúc?
Thấy vậy, này các tỳ-kheo, vị thánh đệ tử có học hiểu nhàm chán sắc, thọ, tưởng, các hành, thức. Nhàm chán nên ly tham; ly tham nên giải thoát; khi giải thoát, vị ấy biết mình đã giải thoát.
Vị ấy hiểu rằng: 'Sinh đã tận, phạm hạnh đã sống, việc cần làm đã làm, không còn gì nữa cho đời này.'"
Kinh Khổ do Nhân Duyên, bài thứ tám, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.