Tương Ưng Bộ · SN 35.200
Kinh Khổ Nơi Hiện Tại Ngoại Xứ
Bāhirātītādidukkhasutta — bài thứ ba mươi ba
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ ba mươi tư đóng bộ ba khổ ngoại xứ, bằng hiện tại.
Này các tỳ-kheo, các sắc là khổ, các tiếng là khổ, các mùi là khổ, các vị là khổ, các vật chạm là khổ và các pháp là khổ, tất cả đều thuộc hiện tại.
Rồi chuỗi quen thuộc.
Ba mươi tư bài đã qua. Và từ đây, chỉ còn ba bài cuối của cánh phải (201–203) trước khi phẩm đổi hẳn cách nói.
Từ bài 204, không còn "cái gì là vô thường" nữa. Thay vào đó là một chuỗi suy luận:
Con mắt là vô thường, thuộc quá khứ. Cái gì vô thường thì cái ấy là khổ. Cái gì khổ thì cái ấy là vô ngã. Cái gì vô ngã thì cần được thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ rằng: cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.
Đó là công thức ba bước nổi tiếng nhất của Phật giáo sơ kỳ — và ở đây nó xuất hiện đầy đủ, lần đầu trong phẩm.
Nghĩa là: mười tám bài vừa qua chỉ là chuẩn bị. Cái thật sự được nói nằm ở mười tám bài tới.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Sáu Xứ (Saḷāyatanasaṃyutta), tương ưng thứ 35.
Phẩm Sáu Mươi Phép Lặp (Saṭṭhipeyyālavagga) — phẩm thứ mười bảy của Tương Ưng Sáu Xứ.
Kinh Khổ Nơi Hiện Tại Ngoại Xứ (Bāhirātītādidukkhasutta) — bài thứ ba mươi ba.
"Này các tỳ-kheo, các sắc là khổ, các tiếng là khổ, các mùi là khổ, các vị là khổ, các vật chạm là khổ và các pháp là khổ, thuộc quá khứ, vị lai hay hiện tại.
Thấy vậy, này các tỳ-kheo, vị thánh đệ tử đã nghe nhiều nhàm chán đối với các sắc, nhàm chán đối với các tiếng, nhàm chán đối với các mùi, nhàm chán đối với các vị, nhàm chán đối với các vật chạm và nhàm chán đối với các pháp.
Do nhàm chán nên ly tham; do ly tham nên được giải thoát; khi được giải thoát, vị ấy biết: Ta đã được giải thoát.
Vị ấy biết: Sinh đã tận, đời sống phạm hạnh đã sống xong, việc cần làm đã làm xong, không còn trở lại đời này nữa."
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.