Tương Ưng Bộ · SN 37.17
Kinh Không Ganh Tị
Anissukīsutta — bài thứ mười bảy
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ mười bảy là bài ngắn nhất trong phẩm hai — và cách nó ngắn rất đáng chú ý.
Có lòng tin, biết xấu hổ, biết sợ hãi tội lỗi, không ganh tị, và có trí tuệ.
Rồi dừng, và một câu kết: "Bài thứ ba."
Không có câu "hội đủ năm pháp thì đi vào cõi lành" ở đầu. Không có câu kết đầy đủ. Chỉ danh sách và số bài.
Đó là dấu vết của một sự rút gọn rất mạnh — mạnh hơn cả bài 8 ở phẩm trước. Và nó cho ta biết điều gì về cách tụng: khi một khuôn đã được thiết lập, người ta chỉ cần đọc phần thay đổi.
Bài này chỉ có một chữ thay đổi: anissukī thay issukī.
Và đó là toàn bộ nội dung. Một chữ. Một bài.
Với người đọc hôm nay, một bài như vậy có vẻ vô nghĩa. Nhưng nó có một chức năng rất cụ thể: nó là một mắt trong lưới. Nếu bỏ nó đi, lưới vẫn còn — nhưng mắt lưới bị lệch.
Và có một điều về số đếm: phẩm hai có mười bài (15–24), và trong đó có bảy bài chỉ có hai khoá. Đó là bảy bài gần như trống.
Đó không phải sự lười biếng của người biên tập. Đó là cách một bộ kinh được truyền: cái khuôn quan trọng hơn cái bài, và cái bài chỉ cần đủ để nhớ khuôn.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Nữ Nhân (Mātugāmasaṃyutta), tương ưng thứ 37.
Phẩm Phép Lặp Thứ Hai (Dutiyapeyyālavagga) — phẩm thứ hai của Tương Ưng Nữ Nhân.
Kinh Không Ganh Tị (Anissukīsutta) — bài thứ mười bảy.
"Này Anuruddha, người nữ hội đủ năm pháp thì sau khi thân tan rã, sau khi chết, đi vào cõi lành, cõi trời, thế giới chư thiên.
Năm pháp ấy là gì?
Có lòng tin, biết xấu hổ, biết sợ hãi tội lỗi, không ganh tị, và có trí tuệ."
Bài thứ ba.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.