Tương Ưng Bộ · SN 22.69
Kinh Không Thuộc Về Tự Ngã
Anattaniyasutta — bài thứ bảy
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Không Thuộc Về Tự Ngã (Anattaniyasutta) đi thêm một bước rất tinh tế so với bài 68.
Này tỳ-kheo, hãy từ bỏ tham đối với cái gì không thuộc về tự ngã.
Bài trước nói năm uẩn là vô ngã. Bài này nói chúng không thuộc về tự ngã — tức là không phải "của tôi". Hai câu nghe gần giống, nhưng khác nhau ở chỗ: câu sau đánh vào sở hữu, không chỉ vào bản thể.
Và đánh vào sở hữu thường hiệu quả hơn. Người ta có thể chấp nhận "thân này không phải là tôi" mà vẫn ôm chặt "nhưng nó là của tôi". Bài này gỡ luôn cái móc thứ hai.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Uẩn (Khandhasaṃyutta), tương ưng thứ 22.
Phẩm A-la-hán (Arahantavagga) — phẩm thứ bảy của Tương Ưng Uẩn.
Kinh Không Thuộc Về Tự Ngã (Anattaniyasutta) — bài thứ bảy.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī.
Bấy giờ một tỳ-kheo đi đến chỗ Đức Thế Tôn, đảnh lễ Ngài, ngồi xuống một bên.
"Bạch Thế Tôn, lành thay, xin Đức Thế Tôn dạy con pháp vắn tắt. Nghe xong, con sẽ sống một mình, viễn ly, tinh cần, nhiệt tâm, kiên trì."
"Này tỳ-kheo, hãy từ bỏ tham đối với cái gì là không thuộc về tự ngã."
"Đã hiểu, bạch Thế Tôn! Đã hiểu, bạch Thiện Thệ!"
"Nhưng này tỳ-kheo, ông hiểu ý nghĩa chi tiết của lời ta dạy vắn tắt ấy thế nào?"
"Bạch Thế Tôn, sắc là không thuộc về tự ngã; con hãy từ bỏ tham đối với sắc.
Thọ là không thuộc về tự ngã; con hãy từ bỏ tham đối với thọ.
Tưởng là không thuộc về tự ngã; con hãy từ bỏ tham đối với tưởng.
Các hành là không thuộc về tự ngã; con hãy từ bỏ tham đối với các hành.
Thức là không thuộc về tự ngã; con hãy từ bỏ tham đối với thức.
Đó là cách con hiểu ý nghĩa chi tiết của lời Đức Thế Tôn dạy vắn tắt."
"Lành thay, lành thay, này tỳ-kheo!
Lành thay, ông đã hiểu ý nghĩa chi tiết của lời ta dạy vắn tắt như vậy.
Sắc là không thuộc về tự ngã; ông hãy từ bỏ tham đối với sắc.
Thọ là không thuộc về tự ngã; ông hãy từ bỏ tham đối với thọ.
Tưởng là không thuộc về tự ngã; ông hãy từ bỏ tham đối với tưởng.
Các hành là không thuộc về tự ngã; ông hãy từ bỏ tham đối với các hành.
Thức là không thuộc về tự ngã; ông hãy từ bỏ tham đối với thức.
Đó là cách để thấy ý nghĩa chi tiết của lời ta dạy vắn tắt."
Rồi vị tỳ-kheo ấy hoan hỷ, tán thán lời Đức Thế Tôn dạy, và sau đó sống một mình, viễn ly, tinh cần, nhiệt tâm, kiên trì, không bao lâu sau tự mình chứng ngộ và trở thành một trong những bậc a-la-hán.
Kinh Không Thuộc Về Tự Ngã, bài thứ bảy, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.