Tương Ưng Bộ · SN 47.30
Kinh Mānadinna
Mānadinnasutta — bài thứ ba mươi
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Mānadinna (Mānadinnasutta) là bài anh em với Kinh Sirivaḍḍha — cùng một cảnh, cùng một câu trả lời, viết gọn hơn.
Một gia chủ tên Mānadinna đau nặng. Tôn giả Ānanda được mời đến. Ông đáp: các cảm thọ đang tăng, không lui. Rồi ông nói điều mà lần này không cần ai dạy trước:
Bạch Tôn giả, khi bị cảm thọ đau như vậy chạm vào, con vẫn trú quán thân nơi thân, quán thọ, quán tâm, quán pháp. Và trong năm dây trói buộc phía dưới, con không thấy một dây nào còn chưa được bỏ nơi con.
Ānanda nói: "Thật là lợi lớn cho ông… Quả vị Bất Hoàn đã được ông tuyên bố."
Cả bài có hai mươi hai đoạn, và phần lớn là công thức quen thuộc. Chỗ đáng dừng lại chỉ có một câu: "khi bị cảm thọ đau như vậy chạm vào, con vẫn trú quán…" — chữ vẫn ấy là toàn bộ nội dung bài kinh.
Bài này cũng đóng Phẩm Giới Trú, và kèm theo bài kệ tóm tắt mười bài của phẩm.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Niệm Xứ (Satipaṭṭhānasaṃyutta), tương ưng thứ 47.
Phẩm Giới Trú (Sīlaṭṭhitivagga) — phẩm thứ ba của Tương Ưng Niệm Xứ.
Kinh Mānadinna (Mānadinnasutta) — bài thứ ba mươi.
Cũng tại nơi ấy, cùng bối cảnh ấy —
lúc ấy, gia chủ Mānadinna đang bệnh, đang đau, bệnh nặng.
Rồi gia chủ Mānadinna gọi một người:
"Này anh, lại đây, đến chỗ Tôn giả Ānanda; đến rồi, nhân danh ta, cúi đầu đảnh lễ dưới chân Tôn giả Ānanda và nói: "Bạch Tôn giả, gia chủ Mānadinna đang bệnh, đang đau, bệnh nặng; ông ấy cúi đầu đảnh lễ dưới chân Tôn giả Ānanda." Và anh hãy nói thêm: "Bạch Tôn giả, lành thay, xin Tôn giả Ānanda vì lòng thương mà đến chỗ ở của gia chủ Mānadinna.""
Người ấy vâng lời, đi mời. Tôn giả Ānanda nhận lời bằng cách im lặng, rồi vào buổi sáng, đắp y, mang bát và y, đi đến chỗ ở của gia chủ Mānadinna; đến rồi, ngồi xuống chỗ ngồi đã soạn sẵn, và hỏi thăm:
"Này gia chủ, ông có chịu đựng được không? Có sống qua được không? Các cảm thọ đau có lui không, hay đang tăng? Có thấy chúng lui, chứ không thấy chúng tăng không?"
"Bạch Tôn giả, con không chịu đựng được, không sống qua được. Những cảm thọ đau dữ dội đang tăng nơi con, không lui; con thấy chúng tăng, chứ không thấy chúng lui.
Nhưng bạch Tôn giả, khi bị cảm thọ đau như vậy chạm vào, con vẫn trú quán thân nơi thân — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời;
trú quán thọ nơi các thọ — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời;
trú quán tâm nơi tâm — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời;
trú quán pháp nơi các pháp — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời.
Và bạch Tôn giả, trong năm dây trói buộc phía dưới mà Đức Thế Tôn đã dạy, con không thấy một dây nào còn chưa được bỏ nơi con."
"Thật là lợi lớn cho ông, này gia chủ; thật là được tốt cho ông, này gia chủ.
Này gia chủ, quả vị Bất Hoàn đã được ông tuyên bố."
Kinh Mānadinna, bài thứ ba mươi, đến đây là hết.
Phẩm Giới Trú, phẩm thứ ba, đến đây là hết.
Kệ tóm tắt phẩm (uddāna) — bốn câu ghi tên mười bài.
Giới, Trú, Suy Giảm,
Thanh Tịnh, Bà-la-môn, Một Phần;
Trọn Vẹn, Thế Giới, Sirivaḍḍha,
Và Mānadinna — mười bài ấy.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.