Tương Ưng Bộ · SN 56.37
Kinh Mặt Trời (1)
Paṭhamasūriyasutta — bài kinh ví chánh kiến với rạng đông
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Mặt Trời (1) (Paṭhamasūriyasutta) là một bài rất ngắn, chỉ để nói một điều: chánh kiến đi trước.
Ví như rạng đông là dấu hiệu báo trước của mặt trời mọc — thấy trời hửng thì biết mặt trời sắp lên, không cần chờ đến lúc nó lên — cũng vậy, với một vị tỳ-kheo, chánh kiến là dấu hiệu báo trước của việc giác ngộ bốn sự thật.
Chữ "báo trước" đáng để ý. Kinh không nói chánh kiến là bước đầu tiên trong một chuỗi phải làm xong, mà là dấu hiệu cho thấy việc giác ngộ sắp xảy ra. Cũng như rạng đông không phải nguyên nhân của mặt trời mọc, nhưng chắc chắn đi trước nó.
Và câu kết: hễ có chánh kiến thì có thể chắc rằng vị ấy sẽ hiểu như thật bốn sự thật.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Tứ Đế (Saccasaṃyutta), tương ưng thứ 56.
Phẩm Rừng Sīsapā (Sīsapāvanavagga) — phẩm thứ tư của Tương Ưng Tứ Đế.
Kinh Mặt Trời (1) (Paṭhamasūriyasutta) — bài thứ bảy.
"Này các tỳ-kheo, đối với mặt trời, cái đi trước, cái báo trước của mặt trời mọc, chính là rạng đông.
Cũng vậy, này các tỳ-kheo, đối với một vị tỳ-kheo, cái đi trước, cái báo trước của việc giác ngộ hoàn toàn bốn sự thật cao quý đúng như chúng là, chính là chánh kiến.
Này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo ấy có thể chắc điều này:
vị ấy sẽ hiểu như thật: "Đây là khổ"; sẽ hiểu như thật: "Đây là nguồn gốc của khổ"; sẽ hiểu như thật: "Đây là sự chấm dứt của khổ"; sẽ hiểu như thật: "Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ".
Vậy nên, này các tỳ-kheo, hãy nỗ lực để biết như thật: 'Đây là khổ'; hãy nỗ lực để biết như thật: 'Đây là nguồn gốc của khổ'; hãy nỗ lực để biết như thật: 'Đây là sự chấm dứt của khổ'; hãy nỗ lực để biết như thật: 'Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ'."
Kinh Mặt Trời (1), bài thứ bảy, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.