buppou

Tương Ưng Bộ · SN 15.10

Kinh Một Người

Puggalasutta — bài thứ mười

3 phút đọc · đối chiếu Pali trên SuttaCentral

Giới thiệu bài kinh

Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.

Bài cuối phẩm mở rộng hình ảnh ra đến mức gần như không thể hình dung: xương của một chúng sinh trong một kiếp, chất lại, có thể thành một ngọn núi.

Thật không dễ, này các tỳ-kheo, để tìm được một chúng sinh mà trong một kiếp chạy vòng và luân hồi lại chưa từng để lại một bộ xương, một đống xương, một khối xương lớn bằng núi Vepulla này.

Ngọn núi được chọn không phải ngẫu nhiên: Vepulla nằm ngay phía bắc núi Gijjhakūṭa, nơi Đức Thế Tôn đang ngồi. Người nghe có thể quay đầu lại và thấy nó.

Bài kinh đóng phẩm bằng bốn bài kệ. Bài kệ thứ ba là một bản tóm tắt giáo lý rất gọn: ai thấy được bốn thánh đế bằng trí tuệ chân chánh thì chạy vòng nhiều nhất bảy lần nữa rồi chấm dứt khổ.

Bài kệ thứ tư nói về chính ngọn núi ấy — một chi tiết địa lý được đưa vào kinh, và được giữ lại cho đến hôm nay.

Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Không Có Khởi Đầu (Anamataggasaṃyutta), tương ưng thứ 15.

Phẩm Một (Paṭhamavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Không Có Khởi Đầu.

Kinh Một Người (Puggalasutta) — bài thứ mười.


"Một thời, Đức Thế Tôn trú tại Rājagaha, trên núi Gijjhakūṭa.

Tại đó, Đức Thế Tôn gọi các tỳ-kheo:

Này các tỳ-kheo.

Bạch Đức Thế Tôn — các tỳ-kheo ấy thưa với Đức Thế Tôn.

Đức Thế Tôn nói:

Vòng luân hồi này, này các tỳ-kheo, là không có khởi đầu có thể tìm ra. Không tìm ra được điểm khởi đầu của những chúng sinh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, chạy vòng và luân hồi.

Thật không dễ, này các tỳ-kheo, để tìm được một chúng sinh mà trong một kiếp chạy vòng và luân hồi lại chưa từng để lại một bộ xương, một đống xương, một khối xương lớn bằng núi Vepulla này — nếu có ai đó thu gom lại, và nếu cái đã gom ấy không hư hoại.

Vì sao thế?

Vòng luân hồi này, này các tỳ-kheo, là không có khởi đầu có thể tìm ra. Không tìm ra được điểm khởi đầu của những chúng sinh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, chạy vòng và luân hồi.

Và chừng ấy, này các tỳ-kheo, đã đủ để nhàm chán tất cả các hành, đủ để ly tham, đủ để giải thoát.

Đức Thế Tôn nói như vậy.

Sau khi nói như vậy, bậc Thiện Thệ ấy, bậc Đạo Sư, lại nói thêm:

Trong một kiếp duy nhất,

xương của một người chất lại

có thể thành một đống cao bằng núi —

bậc đại ẩn sĩ đã nói như vậy.

Và núi lớn Vepulla ấy,

như đã được nói đến,

nằm phía bắc núi Gijjhakūṭa,

trong thành lũy núi của xứ Magadha.

Khi thấy được các thánh đế

bằng trí tuệ chân chánh —

khổ, sự sinh khởi của khổ,

và sự vượt qua khổ;

và con đường tám nhánh cao thượng

đưa đến sự lắng dịu khổ —

người ấy, sau khi chạy vòng nhiều nhất

bảy lần,

sẽ làm cho khổ chấm dứt,

nhờ sự đoạn tận mọi kiết sử."

Bài thứ mười.

Phẩm thứ nhất.

Tóm tắt phẩm này:

Cỏ và cây, đại địa,

nước mắt, sữa, và núi;

hạt cải, các đệ tử, sông Hằng,

cây gậy, và một người.

Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.

Về phương pháp dịch →