Tương Ưng Bộ · SN 45.6
Kinh Một Tỳ-kheo (I)
Paṭhamaaññatarabhikkhusutta — bài thứ sau
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Một Tỳ-kheo (I) (Paṭhamaaññatarabhikkhusutta) là bài ngắn nhất trong phẩm — mười hai đoạn — và có lẽ là định nghĩa gọn nhất về "phạm hạnh" trong cả bốn bộ Nikāya.
Một tỳ-kheo hỏi: "Bạch Thế Tôn, người ta nói 'phạm hạnh, phạm hạnh'. Vậy phạm hạnh là gì, và đâu là chỗ kết thúc của phạm hạnh?"
Hai câu trả lời:
Phạm hạnh là con đường tám nhánh cao quý. Chỗ kết thúc của phạm hạnh là sự tận diệt tham, tận diệt sân, tận diệt si.
Điều này đáng để dừng lại: người ta thường nghĩ "phạm hạnh" là một đời sống — một tập hợp các giới luật, một kiểu sống. Ở đây, Đức Thế Tôn định nghĩa nó là con đường, tức là cái được đi, không phải cái được sống theo.
Và chỗ kết thúc không phải là "đến một nơi", mà là ba thứ lửa tắt. Bài tiếp theo (45.7) sẽ nói tên của chỗ ấy.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Vô Minh (Avijjāvagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Đạo.
Kinh Một Tỳ-kheo (I) (Paṭhamaaññatarabhikkhusutta) — bài thứ sau.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī (Xá-vệ).
Rồi một tỳ-kheo nọ đến chỗ Đức Thế Tôn; đến rồi, đảnh lễ Đức Thế Tôn và ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, tỳ-kheo ấy bạch với Đức Thế Tôn:
"Bạch Thế Tôn, người ta nói 'phạm hạnh, phạm hạnh'.
Bạch Thế Tôn, phạm hạnh là gì, và đâu là chỗ kết thúc của phạm hạnh?"
"Này tỳ-kheo, chính con đường tám nhánh cao quý này là phạm hạnh, tức là:
chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.
Này tỳ-kheo, sự tận diệt tham, sự tận diệt sân, sự tận diệt si —
đó là chỗ kết thúc của phạm hạnh."
Kinh Một Tỳ-kheo (I), bài thứ sáu, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.