Kinh Mũi Tên

Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Thọ (Vedanāsaṃyutta), tương ưng thứ 36.

Phẩm Có Kệ (Sagāthāvagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Thọ.

Kinh Mũi Tên (Sallasutta) — bài thứ sáu.

---

"Này các tỳ-kheo, kẻ phàm phu không nghe nhiều cảm thọ thọ lạc, cảm thọ thọ khổ, cảm thọ thọ không khổ không lạc.

Này các tỳ-kheo, vị thánh đệ tử đã nghe nhiều cũng cảm thọ thọ lạc, cảm thọ thọ khổ, cảm thọ thọ không khổ không lạc.

Ở đây, này các tỳ-kheo, đâu là sự khác biệt, đâu là sự đặc biệt, đâu là chỗ phân biệt giữa vị thánh đệ tử đã nghe nhiều và kẻ phàm phu không nghe nhiều?

Bạch Thế Tôn, các pháp lấy Đức Thế Tôn làm gốc rễ, lấy Đức Thế Tôn làm người dẫn đường, lấy Đức Thế Tôn làm chỗ nương tựa.

Này các tỳ-kheo, kẻ phàm phu không nghe nhiều, khi bị thọ khổ chạm vào, thì sầu, mệt, khóc, đập ngực, rơi vào mê loạn.

Vị ấy cảm thọ hai thọ —

thọ thuộc thân và thọ thuộc tâm.

Ví như, này các tỳ-kheo, người ta bắn một người bằng một mũi tên.

Rồi người ta bắn người ấy thêm một mũi tên nữa, bắn xuyên qua.

Như vậy, này các tỳ-kheo, người ấy cảm thọ bằng hai mũi tên.

Cũng vậy, này các tỳ-kheo, kẻ phàm phu không nghe nhiều, khi bị thọ khổ chạm vào, thì sầu, mệt, khóc, đập ngực, rơi vào mê loạn.

Vị ấy cảm thọ hai thọ —

thọ thuộc thân và thọ thuộc tâm.

Khi bị chính thọ khổ ấy chạm vào, vị ấy trở nên bực bội.

Do bực bội với thọ khổ, tùy miên sân nơi thọ khổ ngủ ngầm nơi vị ấy.

Khi bị thọ khổ chạm vào, vị ấy hoan hỷ với lạc của dục.

Vì sao vậy?

Này các tỳ-kheo, vì kẻ phàm phu không nghe nhiều ấy không biết sự xuất ly khỏi thọ khổ ngoài lạc của dục.

Do vị ấy hoan hỷ với lạc của dục, tùy miên tham nơi thọ lạc ngủ ngầm nơi vị ấy.

Vị ấy không biết đúng như thật sự sinh khởi, sự chấm dứt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của các thọ ấy.

Do vị ấy không biết sự sinh khởi, sự chấm dứt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của các thọ ấy, tùy miên vô minh nơi thọ không khổ không lạc ngủ ngầm nơi vị ấy.

Nếu vị ấy cảm thọ thọ lạc, vị ấy cảm thọ nó trong sự trói buộc.

Nếu vị ấy cảm thọ thọ khổ, vị ấy cảm thọ nó trong sự trói buộc.

Nếu vị ấy cảm thọ thọ không khổ không lạc, vị ấy cảm thọ nó trong sự trói buộc.

Này các tỳ-kheo, ấy được gọi là kẻ phàm phu không nghe nhiều bị trói bởi sinh, già, chết, sầu, than, khổ, buồn, não; bị trói bởi khổ — Ta nói như vậy.

Này các tỳ-kheo, còn vị thánh đệ tử đã nghe nhiều, khi bị thọ khổ chạm vào, thì không sầu, không mệt, không khóc, không đập ngực, không rơi vào mê loạn.

Vị ấy cảm thọ một thọ —

thọ thuộc thân, không phải thọ thuộc tâm.

Ví như, này các tỳ-kheo, người ta bắn một người bằng một mũi tên.

Rồi người ta không bắn người ấy thêm một mũi tên nữa, bắn xuyên qua.

Như vậy, này các tỳ-kheo, người ấy cảm thọ bằng một mũi tên.

Cũng vậy, này các tỳ-kheo, vị thánh đệ tử đã nghe nhiều, khi bị thọ khổ chạm vào, thì không sầu, không mệt, không khóc, không đập ngực, không rơi vào mê loạn.

Vị ấy cảm thọ một thọ —

thọ thuộc thân, không phải thọ thuộc tâm.

Khi bị chính thọ khổ ấy chạm vào, vị ấy không trở nên bực bội.

Do không bực bội với thọ khổ, tùy miên sân nơi thọ khổ không ngủ ngầm nơi vị ấy.

Khi bị thọ khổ chạm vào, vị ấy không hoan hỷ với lạc của dục.

Vì sao vậy?

Này các tỳ-kheo, vì vị thánh đệ tử đã nghe nhiều ấy biết sự xuất ly khỏi thọ khổ ngoài lạc của dục.

Do vị ấy không hoan hỷ với lạc của dục, tùy miên tham nơi thọ lạc không ngủ ngầm nơi vị ấy.

Vị ấy biết đúng như thật sự sinh khởi, sự chấm dứt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của các thọ ấy.

Do vị ấy biết sự sinh khởi, sự chấm dứt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của các thọ ấy, tùy miên vô minh nơi thọ không khổ không lạc không ngủ ngầm nơi vị ấy.

Nếu vị ấy cảm thọ thọ lạc, vị ấy cảm thọ nó trong sự không trói buộc.

Nếu vị ấy cảm thọ thọ khổ, vị ấy cảm thọ nó trong sự không trói buộc.

Nếu vị ấy cảm thọ thọ không khổ không lạc, vị ấy cảm thọ nó trong sự không trói buộc.

Này các tỳ-kheo, ấy được gọi là vị thánh đệ tử đã nghe nhiều không bị trói bởi sinh, già, chết, sầu, than, khổ, buồn, não; không bị trói bởi khổ — Ta nói như vậy.

Này các tỳ-kheo, đây là sự khác biệt, đây là sự đặc biệt, đây là chỗ phân biệt giữa vị thánh đệ tử đã nghe nhiều và kẻ phàm phu không nghe nhiều.

Bậc có tuệ không cảm thọ các thọ,

dù là lạc hay khổ, bậc đã nghe nhiều;

đây là sự khác biệt lớn,

giữa bậc trí và kẻ phàm phu.

Bậc đã liễu tri pháp, bậc đã nghe nhiều,

quán thế giới này và thế giới khác;

các pháp đáng yêu không khuấy động tâm vị ấy,

và với cái không đáng yêu, vị ấy không đi tới sân.

Những gì là tham đắm hay chống đối

nơi vị ấy đã được dập tắt, đã đi tới chỗ chấm dứt, không còn;

sau khi biết con đường không bụi, không sầu,

vị ấy hiểu một cách đúng đắn, bậc đã tới bờ bên kia của hữu."

Bài thứ sáu.